مطالعۀ تطبیقی بررسی مبانی، طرق و حدود دخالت دادرسان در قراردادهای خصوصی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق، دانشگاه پیام‌نور، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران (نویسنده مسئول) sarraebrahimi93@student.pnu.ac.ir

3 استادیار، گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.48308/jlr.2024.233082.2593
چکیده

یکی از چالش‌های اصلی در حقوق قراردادها مسئله امکان و مبنای دخالت دادرسان در قراردادهای خصوصی است. در نظام حقوقی ایران، که مبتنی‌بر اصول سنتی است، در امکان دخالت دادرسان تردید وجود دارد؛ اما در نظام‌های حقوقی نوین بر مبنای پذیرش اصول حقوقی نوظهوری همچون اصل حسن‌نیت و اصل کارایی اقتصادی و غیره زمینة اعطای این اختیارات فراهم گردیده است؛ اما پس از شناسایی این صلاحیت همچنان سؤالات بی‌شماری از شیوه و چهارچوب اعمال این حق مطرح می‌گردد. پژوهش حاضر با مطالعه تطبیقی به روش توصیفی و تحلیلی نشان می‌دهد که اعمال این حق توسط دادرسان در هر نظام حقوقی به شکلی خاص انجام می‌شود، اما اعطای صلاحیت بدون چهارچوب، نتایج فاسدی در پی خواهد داشت؛ لذا پیشنهاد می‌شود به نظریه‌پردازی اکتفا نشود و به‌منظور ایجاد قواعد عام با الگوبرداری از برخی نظام‌های حقوقی نوین همچون فرانسه اقدام به بازنگری و اصلاح قوانین در نظام حقوقی شود و بدین‌گونه با تعیین صریح روش‌های اعمال دخالت همچون تفسیر، تعدیل و تکمیل در موارد خاص معین شده در قوانین بر مبنای اصول حقوقی نوظهور دادرسان را از شک‌وتردید رهانیده و با قواعد امری ضوابط به‌کارگیری آنها برای دخالت قضایی مشخص شود