مدلسازی سنجش اثرگذاری قابلیت پیاده مداری بر سیاست گذاری حمل و نقل پایدار شهری (مورد مطالعاتی:کلان شهر مشهد)
نویسندگان
1 دانشیار، دانشکده هنر و معماری، گروه شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، دانشکده عمران، معماری و هنر، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.
3 دانشیار، دانشکده عمران، معماری و هنر، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22061/jsaud.2019.4715.1385چکیده
رشد شهرنشینی و توسعه ناموزون فرم شهری، تشدید معضلات متعددی از جمله کاهش زیستپذیری ناشی از توسعه خودرومحور و به تبع آن کاهش قابلیت پیادهمداری را به همراه داشته است. در سالیان اخیر، توجه به حملونقل پایدار و قابلیت پیادهمداری به عنوان یکی از سیاستهای آن، از سوی گردانندگان به جهت برونرفت از شرایط نامطلوب موجود مورد توجه قرار گرفته است. با توجه به مواجه بودن اثرات بلندمدت سیاستها بر کاربری زمین و تأثیر بلندمدت آنها بر پندارها و رفتارهای شهروندان، انتخاب سیاستهای بهینه و پایش میزان اثرگذاری برنامهریزیها و سیاستگذاریها جهت دستیابی به پایداری، ضروری به نظر میرسد. در این مقاله تلاش شد با استفاده از مدل پویایی سیستم در محیط نرمافزار ونسیم، بخش حملونقل شهری و عوامل مؤثر بر آن در شهر مشهد به عنوان مورد مطالعاتی مدلسازی شود. به این ترتیب، پس از پرداخت و اعتبارسنجی مدل، نتایج 14 شاخص در بخشهای اقتصادی، اجتماعی، زیستمحیطی و حملونقلی در 5 سناریو با هدف مقایسه میزان اثرگذاری بلندمدت سیاست قابلیت پیادهمداری نسبت به سایر سیاستهای حملونقل پایدار شهری بررسی شد. نتایج این مطالعه نشان داد که قیمتگذاری حملونقل همگانی و شخصی و پس از آن، افزایش مطلوبیت سفر با حملونقل همگانی با میزان بهبود شاخصهای پایداری به ترتیب 28 و 20 درصد نسبت به سناریوی عدم انجام کار، در مقایسه با سایر سناریوها دارای بیشترین اولویت است. از سوی دیگر، سیاستهای توسعه پیادهروی و دوچرخهسواری به تنهایی و بدون تلفیق با سیستم یکپارچه حملونقلی، اثر کمتری در بهبود پایداری داشته و لازم است برنامهریزی حملونقل پایدار به صورت توامان با در نظرگیری ملاحظات مربوط به سیاستهای پیادهمداری و قیمتگذاری انجام گیرد.