ارائه مدل ارتباطی سرمایه اجتماعی و معماری در مجموعه های مسکونی مبتنی بر ساخت اجتماعی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری معماری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه معماری، دانشکده عمران و هنر و معماری، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی ، تهران، ایران.
3 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی،واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22061/jsaud.2019.5758.1557چکیده
تغییر در مقیاس سکونت از تکخانواری به چند خانواری و ساختار کالبدی محلات، به واسطه رشد روز افزون شهرنشینی و توجه به نیازهای مختلف در مفهوم سکونت، برنامهریزان و طراحان را در طراحی مجموعههای مسکونی به ساماندهی فضایی از جنبههای مختلف شکلی و محتوایی (اجتماعی) سوق داده است. یکی از این ابعاد در حوزه اجتماعی، در قالب مفهوم سرمایه اجتماعی آورده شده است. سرمایه اجتماعی دارای ابعاد مختلفی به لحاظ عینی و ذهنی است که در مجتمعهای مسکونی با توجه به قابلیتهای کمی و کیفی فضاهای عمومی پرداختن به آن ضروری به نظر میرسد. هدف پژوهش حاضر ارائه مدلی است، جهت درک مؤلفههای تأثیرگذار در دو حوزه کارکردی و اجتماعی است. بنابراین سوأل تحقیق اینگونه بیان میشود که چگونه میتوان با استخراج مؤلفههای سرمایه اجتماعی در مجموعههای مسکونی، مؤلفههای کیفی طراحی و اجزاء تبیین کننده آن را در قالب یک مدل ارتباطی ارائه نمود؟ پس از تبیین مفاهیم پایه و مبانی و نظریات موجود، چارچوب نظری تبیین شده است. سنجش اعتبار مدل مذکور با توجه به کیفی بودن تحقیق، به روش اعتبار سنجی محتوایی و با پرسش و مصاحبه از 25 نفر از متخصصین حوزههای معماری و اجتماعی نشان میدهد که لایههای مختلف سرمایه اجتماعی، به واسطه سطح تمایلات و مشارکت اجتماعی افراد در قالب شبکههای اجتماعی، مجموعههای مسکونی را به یک کلیت واحد شهری تبدیل کرده است که نهایتا کلیات مدل با نسبت اعتبار محتوایی (CVR) معادل 0.8 مورد تأیید قرار گرفته است.