بررسی کارایی مسئولیت محض از دیدگاه تحلیل اقتصادی حقوق
نویسندگان
1 دانشیار دانشکدة حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشکدة حقوق و علومسیاسی دانشگاه علامه طباطبایی
doi
10.22096/law.2018.31922چکیده
نگرش اقتصادی به مسئولیت مدنی یکی از موفقترین نمونههای اعمال تحلیل اقتصادی در حوزة حقوق بوده است. در این نگرش، برخلاف رویکرد سنتی و مرسوم، هدف جبران خسارت زیاندیده نیست بلکه چون دیگر حوزههای تحلیل اقتصادی حقوق، کارایی اقتصادی (به حداکثر رساندن ثروت) به عنوان مبنای اصلی توجیه قواعد، تلقی میشود. تحلیلگران اقتصادی بر این باورند که مسئولیت مدنی از طریق الزام افراد به درونی کردن هزینههای خارجی فعالیت، الزام به انجام اقدامات احتیاطی بهینه، کاهش هزینههای اداری و توزیع ضرر بین اعضای جامعه میتواند مجموع هزینههای حوادث را کاهش دهد و از این طریق منجر به افزایش ثروت و کارایی اقتصادی شود. در این نوشتار مسئولیت محض به عنوان یکی از مبانی مهم مسئولیت مدنی با رویکرد تحلیل افتصادی و معیار کارایی اقتصادی بررسی شده است. بررسی نگارندگان نشان میدهد که مسئولیت محض، دارای منطق اقتصادی است و در آن دسته از حوادثی که ماهیت یکجانبه دارند و فاعل آن قدرتمندتر و ثروتمندتر است و کنترل و اطلاعات بیشتری دربارة خطر دارد، میتواند به کارایی اقتصادی منجر گردد.