پیش‌بینی تمایلات اجتماعی براساس شاخص‌های قلمرو گرایی در ساکنین مجتمع‌های مسکونی شهر رشت

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد، معماری، دانشکده فنی مهندسی، محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 گروه معماری، واحد رشت، دانشگاه آزاداسلامی، رشت، ایران.

3 استادیار، معماری، دانشکده فنی مهندسی، محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

4 استاد، روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22061/jsaud.2019.4151.1261
چکیده

هدف پژوهش حاضر، پیش‌بینی تمایلات اجتماعی بر اساس شاخص‌های قلمروگرایی در ساکنان مجتمع‌های مسکونی در مقیاس واحد همسایگی است. پژوهش، توصیفی و از نوع همبستگی بوده و جامعه آماری آن را، 439 خانوار ساکن در 4 مجتمع مسکونی واقع در شهر رشت با حجم نمونه 186 خانوار در دسترس، تشکیل داده است. برای گردآوری داده‌ها، از چک‌لیست  محقق ساخته در 5 حوزه پژوهش، بهره گیری شد که بر اساس تمایلات ساکنین، مورد سنجش قرار گرفت. داده‌های به ‌دست ‌آمده، با  استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه، تجزیه‌وتحلیل شد. نتایج ضریب همبستگی نشان داد، تمامی 14 شاخص قلمروگرایی، رابطه معناداری با تمایل اجتماعی دارد. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که 53/6 درصد از واریانس تمایل اجتماعی در زمینه­ کالبدی، توسط شاخص‌های مفاصل فضایی، الگوی معماری و میزان محصور بودن، 17/8 درصد از آن در زمینه معنایی توسط احساس کنترل، احساس خودشکوفایی و احساس رضایت پیش‌بینی می‌گردد. همچنین سهم حوزه زمینه‌ای با مؤلفه امنیت، 4 درصد و سهم حوزه فعالیتی_رفتاری با مؤلفه‌های، زمان و دوره تکرار، خلوت، صمیمیت فضایی و تراکم 85 درصد از واریانس تمایل اجتماعی است. یافته‌ها حاکی از آن است که طراحی مجتمع مسکونی به‌ موازات کنترل قلمرو، سبب ایجاد انگیزش و تمایل، خوش‌بینی، امید به آینده و در نهایت تعامل اجتماعی خواهد شد. هر قلمرو می‌تواند مکانی برای روابط اجتماعی مهیا سازد، نشانه‌ای از هویت افراد را فراهم کند و به نحو بی‌نظیری به تمام آن جمع یا گروه تسری دهد.