تحلیل تطبیقی مفهوم، اسباب حدوث، انتقال، و زوال «ملکیت» و «حق» در حقوق ایران و فرانسه
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق دانشگاه اصفهان
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی، دانشکده حقوق، دانشگاه قم.
doi
10.22096/law.2018.30734چکیده
ملکیت و حق از جملة مهمترین آثار اعمال و وقایع حقوقی است. نسبت و رابطة بین ملکیت و حق از مباحث مورد اختلاف فقها و حقوقدانان است. از طرف دیگر نظامهای حقوقی نیز در این باره دیدگاههای متفاوتی دارند. تحلیل مفهوم و ماهیت ملکیت و حق میتواند از خلط بین این مفاهیم و آثار آنها جلوگیری کند. در این مقاله، این پرسش مطرح شده است که ماهیت و اسباب حدوث، انتقال و زوال ملکیت و حق در حقوق ایران و فرانسه چیست؟ از نتایج تحقیق آن است که در حقوق ایران، ملکیت و حق، قسیم یکدیگرند و هیچ یک در ذیل دیگری قرار نمیگیرد. ملکیت، نوعی اضافة اعتباری بین مالک و مملوک است و وجود موضوع آن در عالم خارج لازم نیست. متعلَق ملکیت میتواند عین (اعم از معین، کلی در معین و کلی فی الذمّه) یا منفعت (اعم از منفعت شخص، حیوان و شیئ) باشد. حق، توانایی خاصی است که متعلَق آن فعل است. این در حالی است که در حقوق فرانسه، ملکیت یکی از انواع حق است و حق رابطة حقوقی است که شخص به موجب آن بر مالی به صفت مالکیت یا ذیحق تسلط خواهد داشت. در حقوق ایران حدوث ملکیت به موجب اعمال حقوقی میسر است، اما حدوث حق به موجب واقعة حقوقی نیز صورت میگیرد و انتقال و زوال ملکیت و حق نیز به موجب اعمال و وقایع حقوقی واقع میگردد. در حقوق فرانسه حدوث، انتقال و زوال حق به موجب اعمال و وقایع حقوقی صورت میگیرد.
