سنجش اثرگذاری توزیع فضایی جمعیت بر تغییراقلیم شهری با تاکید بر جزایر حرارتی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، برنامه‌ریزی شهری، گروه شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران.

2 استادیار، گروه شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران.

doi
10.22061/jsaud.2018.983
چکیده

توسعه فیزیکی شهرها، فرایندی پویا و مداوم است که طی آن توسعه افقی و عمودی رخ می­دهد. این روند توسعه منجر به تغییرات فراوانی در ویژگی­های فیزیکی سطح زمین، انرژی آزاد شده، آلودگی هوا، دما و در نتیجه تغییر اقلیم در شهرها می­شود. یکی از بزرگترین تهدیدات توسعه شهرنشینی که باعث تغییر اقلیم شهری شده، پدیده جزایر حرارتی است. این پدیده ناشی از گسترش نابودی پوشش­های طبیعی سطح زمین است که جای خود را به جاده­ها، ساختمان­ها، کارخانه­ها و سایر تأسیسات شهری می­دهد. این پژوهش با هدف سنجش اثرگذاری توزیع فضایی جمعیت بر عملکرد جزایر حرارتی شهری صورت پذیرفته است. بدین منظور برای سنجش توزیع فضایی جمعیت در مناطق 13گانه کلان­شهر مشهد از ضریب آنتروپی نسبی استفاده شده و سپس حداکثر شدت جزایر حرارتی با استفاده از معادله عددی- نظری Oke محاسبه شد. پس از تحلیل خوشه­ای سلسله مراتبی، نتایج حاصل نشان داد رابطه­ای نسبی میان توزیع فضایی جمعیت و شدت جزایر حرارتی وجود دارد که در برخی مناطق این رابطه مستقیم و در برخی دیگر دارای رابطه معکوس است. بررسی دقیقتر با استفاده از ضریب همبستگی اسپیرمن، نشان دهنده ارتباط مستقیم و مطلق تراکم خالص جمعیت با بیشینه شدت جزایر حرارتی شهری است.