سنجش میزان تابآوری محلات تاریخی در برابر زلزله و راهکارهای ارتقاء آن نمونه موردی : محله سنگسیاه شیراز
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، برنامهریزی شهری، دانشگاه یزد، یزد، ایران.
2 هیات علمی دانشگاه یزد
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، برنامهریزی شهری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد یزد، یزد، ایران.
doi
چکیده
امروزه جوامع در تلاش برای دستیابی به شرایطی هستند که در صورت وقوع بحران، بازگشت سریع آنها را به وضعیت پیش از بحران فراهم سازد. لذا در سالهای اخیر بر تابآوری به جای آسیبپذیری تأکید میشود. با توجه به احتمال وقوع زلزله در شهر شیراز و آسیبپذیری بافتهای تاریخی آن، پژوهش حاضر در صدد شناسایی عوامل مؤثر بر تابآوری محله سنگسیاه و ارائه راهبردهای ارتقاء تابآوری محله در برابر زلزله است. ماهیت پژوهش، کاربردی و از نظر روش توصیفی و همبستگی و شیوه گردآوری دادهها کتابخانه ای و میدانی است. برای پردازش دادهها از نرمافزار SPSS وEXCEL و در تجزیه و تحلیل دادهها از تکنیک سوات و QSPMاستفاده شد. جامعه آماری شامل کلیه مردم ساکن محله، حجم نمونه 351 مورد و روش نمونهگیری تصادفی است. برای سنجش تابآوری از مدل 4 بعدی (اجتماعی، اقتصادی، نهادی و کالبدی) ضمن ترکیب آن با مدل مکانی کاتر (DROP) و مدل اجتماعمحور (CBDM) استفاده شد. بنابر نتایج پژوهش: میزان تابآوری محله سنگسیاه 62/49 است. بعد کالبدی با01/60 دارای بیشترین و بعد اقتصادی با 53/39 دارای کمترین تابآوری است. شاخص عملکرد نهادها و میزان خسارت دارای بیشترین اهمیت و شاخص نگرش و دسترسی دارای کمترین اهمیت است. میزان تابآوری محله پایین؛ و بنابر نتایج آزمون همبستگی پیرسون و رگرسیون و تحلیل مسیر بین مؤلفه های اجتماعی، اقتصادی، نهادی، کالبدی و افزایش تابآوری محله سنگسیاه رابطه معنیدار وجود دارد. همچنین، راهبردهای تهاجمی بعنوان راهبردهای برتر برای ارتقاء تابآوری محله انتخاب شدند.