کاربست رویکرد زمینه گرایی در بازآفرینی بافت های تاریخی (نمونه موردی: میدان صاحب الامر تبریز)
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2 دانشیار، دکتری معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
3 کارشناسی ارشد، معماری اسلامی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22061/jsaud.2018.984چکیده
زمینه بافتهای تاریخی، به عنوان میراثی از گذشتگان آموزههایی از خرد جمعی انسانها را در طول تاریخ به نمایش میگذارند، از این رو رهاکردن آنها، انسان معاصر را از قرار گرفتن در مسیر تداوم تاریخی که رمز بقای هر فرهنگی است، باز میدارد. ضرورت پژوهش حاضر نیز، از یکسو ارزش و اهمیت زمینه بافت تاریخی میدان صاحبالامر به عنوان یکی از مهمترین فضاهای معماری و شهری تبریز درگذشته است و از سوی دیگر کالبد نا به سامان وضع موجود مجموعه مذکور، در عصر حاضر بوده است. بر این اساس هدف اصلی پژوهش، بررسی وضعیت بازآفرینی شهری در کالبد امروزی مجموعه صاحبالامر تبریز با توجه به ویژگیهای زمینه در راستای پایداری مجموعه، در قالب ارائه راهکارها خواهد بود. الگوی مفهومی مقاله پیش رو بر اساس روش تحقیق توصیفی- تحلیلی است و ابتدا با تکیه بر مطالعات کتابخانهای به تبسیط مفهوم زمینهگرایی و استخراج چهار بعد اصلی زمینهگرایی، شامل بعد کالبدی، بعد تاریخی، بعد اجتماعی-فرهنگی و بعد زیستمحیطی و سپس مؤلفهها و زیر مؤلفههای مداخلهگر هر بعد پرداخته و در ادامه پس از تدوین اهداف بازآفرینی در سه مقیاس کلان، میانی و خرد، بر پایه مطالعات میدانی و ثبت مستقیم به تحلیل وضع موجود مجموعه صاحبالامر به کمک جدول (SWOT) پرداخته شده است. آنچه به عنوان نتایج نهایی پژوهش حاضر حاصل گشته است، در برگیرنده روش عملی بهکارگیری رویکرد زمینهگرایی در مقوله بازآفرینی و نیز ارزش و اهمیت بهکارگیری راهکارهای پیشنهادی در تمامی ابعاد زمینه، به ویژه بعد کالبدی و تاریخی است، زیرا که دو بعد زیستمحیطی و اجتماعی-فرهنگی از وضعیت نسبتا مطلوبتری برخودار بوده و راهکارهای پیشنهادی ارائه شده در این دو بعد بیشتر مورد پردازش مسئولین و مردم قرارگرفته است.
