کاربرد زمین آمار در پهنهبندی مناطق مستعد کشت زعفران در سطح استان خراسان رضوی بر اساس پارامترهای اقلیمی
نویسندگان
1 استادیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تربت حیدریه
2 استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تربت حیدریه
doi
10.22048/jsat.2016.17365چکیده
یکی از گونههای گیاهی ارزشمند اقتصادی ایران، زعفران میباشد. از کل زعفران جهان، 80 درصد آن در خراسان رضوی تولید میشود. تقاضای تولید بیشتر، محدودیتهای اقلیمی و منابع آب و خاک سبب شده تا متولیان عرصه کشاورزی به دنبال پتانسیلیابی اراضی مستعد با استفاده از روشهای دقیق، سریع و تحلیلی باشند. در پژوهش حاضر به منظور پهنهبندی اقلیمی اراضی کشاورزی استان خراسان رضوی برای کشت زعفران، از روشهای درونیابی زمینآمار استفاده شد. بدین منظور ابتدا نیازهای اقلیمی زعفران با استفاده از منابع علمی موجود تعیین و با توجه به آمار عملکرد محصول در سطح 8 شهرستان استان خراسان رضوی طی دوره 20 ساله 88-1368 و با لحاظ کردن 11 پارامتر اقلیمی که در مراحل رشد و گلدهی زعفران موثر هستند، اقدام به مدلسازی مکانی و درونیابی مناطق مستعد کشت گردید. بر اساس نتایج، رطوبت مطلق حداکثر بهعنوان بهترین متغیر کمکی جهت تخمین عملکرد زعفران بهدست آمد. نتایج پهنهبندی نشان داد که ثلث جنوبی استان خراسان رضوی (مخصوصاً شهرستان گناباد) از نظر اقلیمی، دارای حداکثر پتانسیل کشت بوده و با حرکت به سمت شمال استان (مخصوصاً شهرستان قوچان و بینالود)، از میزان مستعد بودن کشت کاسته میگردد. نتیجهگیری نهایی مدلسازی عملکرد زعفران با استفاده از روشهای زمینآمار این است که این روشها، گزینهای مناسب جهت تعیین و پهنهبندی مناطق مستعد کشت این گیاه میباشند.