بررسی اثرات اقتصادی اجتماعی کشت زعفران بر خانوارهای روستایی با تأکید بر کشاورزی پایدار (نمونه مورد مطالعه: دهستان بالاولایت، شهرستان باخرز)

نویسندگان

1 دانشیار،گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده ادبیّات و علوم انسانى، دانشگاه فردوسی مشهد.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی

3 دانشجوی دکتری گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده ادبیّات و علوم انسانى، دانشگاه فردوسی مشهد.

doi
10.22048/jsat.2016.11902
چکیده

پژوهش حاضر با هدف بررسی اثرات اجتماعی، اقتصادی زعفران بر خانوارهای روستایی با روش توصیفی- تحلیلی و توسط مطالعات میدانی و کتابخانه‌ای صورت گرفته است. جامعه آماری موردنظر تمام خانوارهای 13 روستای دهستان بالاولایت شهرستان باخرز (2908N=) می‌باشد که از این میان 272 خانوار به صورت تصادفی انتخاب شده‌اند. پرسشنامه‌ای جهت گردآوری اطلاعات تنظیم شد و بر اساس جمعیت روستاهای دهستان در روستاها توزیع شد. روایی پرسشنامه توسط اساتید گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی و ترویج و آموزش کشاورزی مورد بررسی قرار گرفت. ضریب اعتبار پرسشنامه نیز توسط نرم‌افزار SPSS برابر با 81/0 بدست آمد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که شرایط زیست‌محیطی منطقه برای کشت زعفران مناسب می‌باشد، زیرا سطح معنی‌داری هر سه متغیر در نظر گرفته‌شده «شرایط کم‌آبی منطقه و نیاز کم زعفران به آب»، «کیفیت مناسب خاک برای کشت زعفران»، «فصل مناسب برداشت» برابر با 000/0 که از 05/0 کمتر است. همچنین نتیجه آزمون T-Test نشان می‌دهدکه سطح معنی‌داری برای شاخص‌های انسانی، آموزش و ترویج کشت زعفران و داشتن تجربه و دانش بومی زعفران‌کاری برابر با 000/0 بدست آمده است. در ادامه اثرات مثبت اجتماعی- اقتصادی کشت زعفران بر خانوارهای روستایی به اثبات رسیده است به‌طوری‌که درآمد زعفران در مقایسه با سایر محصولات کشاورزی خانوار با سطح معنی‌داری برابر با 000/0 و میانگین بالای 3 (38/3) تأیید شده است.