فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مَثَلها جملاتی دلنشین، موجز و غالباً آهنگین هستند که گویشوران به سادگی آنها را از بر میکنند. از مهمترین عوامل جذابیت ضربالمثلها، علاوه بر عوامل دیگر، آهنگ و موسیقی لفظی آنهاست. از جمله عوامل تقویت موسیقی در مَثَل، مسئلۀ جادوی مجاورت است که با توجه به ایجاز و اختصار مَثَلها، نقش مهمی در رواج آنها در میان عامۀ مردم ایفا میکند. جادوی مجاورت از ویژگیها قابل توجه متون ادبی فارسی، عربی و دیگر زبانهاست امّا این اصطلاح و بحث مربوط به آن را محمدرضا شفیعی کدکنی در مطالعات ادبی ایران به وجود آورده است. این نوشتار، مَثَلهای بلوچی را از منظر صنعت ادبی جادوی مجاورت بررسی کرده و نشان داده است که همانند دیگر زبانهای بشری، رواج بسیاری از مَثَلهای بلوچی، به سبب استفاده از این عامل موسیقایی است. طبیعی است که باز همانند بقیۀ زبانها، این عامل موسیقایی، از طریق ساختار زبانی، نقش مهمی در ایجاد یک ساختار فکری- فرهنگی ایفا کردهاست. برخی از نامهای اشخاص یا مکانها یا جانوران و گیاهان به سبب خوشنشینی در جایگاه و نقشی که در ایجاد جادوی مجاورت داشتهاند، وارد ضربالمثل شدهاند و واجد ویژگیهایی تلقی شده و باوری را تقویت کردهاند یا خود سرنوشتی یافتهاند که متأثر از همان ساختاری است که از جادوی مجاورت سرچشمه گرفتهاست.