تحلیل فرمی و مفهومی نقشمایه زن در عصرآهن لرستان و بازتاب آن در دست آفریدههای هنری معاصر
نویسندگان
1
2
3
4
doi
10.22103/jis.2026.26283.2807چکیده
یافتههای باستانشناسی بهدستآمده از عصر آهن لرستان که دارای نقشمایه زن هستند و یا نمودی از زن را نشان میدهند و چرایی و چگونگی آنها و مقایسه این نقوش با نقوش زنانه بهکاررفته در دستساختهها و دست بافتههای چند سده اخیر در منطقه از جمله اهداف اصلی این پژوهش به شمار میروند. این پژوهش بر آن است تا با روش توصیفی - تحلیلی بر پایه دادههای باستانشناسی و بررسیهای میدانی و استفاده از دادههای موزهای، به این سؤالات پاسخ دهد که، 1- نقشمایه زن در عصر آهن حاوی چه مفاهیم و مضامینی است، 2- مفاهیم و الگوی مشترک در میان نقش زن در عصرآهن و دوران معاصر کداماند؟ نتایج حاصل از پژوهش حاکی از این است که استفاده از نقشمایه زن برای تزئین دستساختههایی از قبیل سر سنجاق، ظروف مفرغی، لگام، پیکرک در عصرآهن است. در دوران معاصر نقشمایۀ زن در آثاری چون سنگگورها و دستبافتههایی مانند گلیمها دیده میشود. زن در عصرآهن بیشتر در قالب الهه باروری و خدابانویی پیوند و زایش دیده میشود و سرسنجاقها بیشترین دادههایی هستند که این نقشمایه زن بر روی آنها حک شده است. در دوران معاصر این کهنالگو با تغییراتی همچنان در میان مردم بومی در قالبهای از جمله باروری قابل مشاهده است.
