فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در اواسط دوره قاجار، در پی شکست ایران از روسیه، قشر فرهیخته ایران در پی جستجوی کشف علل عقب‌ماندگی کشور و شکست آن از روسیه بودند. روشنفکران ایرانی در چالش با ساختار قدرت، بیشتر دغدغه قانون، حقوق اساسی و استقرار حکومت مشروطه را داشتند. در این راستا، در زمان ناصرالدین شاه، اقتدار ایلی در مواجهه با دنیای جدید و با ورود مفاهیمی چون قانون، حقوق شهروندی، آزادیخواهی و.... دچار تزلزل شد و مفاهیمی از فرهنگ سیاسی سنتی ایران، هم‌چون آمریت و اطاعت، قداست قدرت و نقدناپذیری و... از سوی روشنفکران ایرانی به چالش گرفته شد. یکی از این روشنفکران آخوندزاده است. او به ضرورت ایجاد تحول سیاسی، برای تغییرات فرهنگی و اقتصادی پی برده و به دنبال روشنگری و اصلاحات سیاسی برآمده و با مقایسه جامعه ایران با جوامع غربی، به بررسی علل عقب‌ماندگی جامعه ایران پرداخت. این پژوهش، با روش توصیفی تحلیلی و بر مبنای استخراج داده‌ها از رسائل اصلی آخوندزاده، درصدد است؛ تا به تبیین و توضیح مولفه‌های حکومت‌مندی مدرن در اندیشه سیاسی آخوندزاده بپردازد. دستاورد نوشتار حاضر آن است که آخوندزاده راه‌حل بیرون‌آمدن از عقب‌ماندگی ایران را در پایبندی به حکومت سلطنتی، پیروی از اندیشه آزادی‌خواهی و حکومت قانون و پذیرش نظام حکومتی مدرن می‌دانست.