بررسی تحول مفهوم انقلابی در ایران معاصر (قبل و بعد از انقلاب اسلامی)

نویسندگان

1 هیات علمی دانشگاه امام حسین علیه اسلام

2 دانشگاه

doi
10.22034/ipr.2026.557435.2329
چکیده

مدافعان اسلام سیاسی در ایران، پس از پیروزی انقلاب اسلامی با بازسازی دستگاه فقهی، نظم سیاسی جدیدی بر پایه قوانین اسلامی تاسیس کردند که پیامدهای عملی و نظری مهمی در پی داشت. تحول در مفاهیم یکی از پیامدهای مهم آن بود. در دوران انقلاب بسیاری از مفاهیم متحول شدند و معنای جدیدی یافتند که در این میان مفهوم انقلابی مهم است چرا که نه تنها یکی از مفاهیم پر تکرار در عصر قبل از انقلاب بود بلکه در پس از انقلاب به مثابه یک سیاست و روش در گفتمان رسمی جمهوری اسلامی که مبتنی بر اندیشه‌های امام خمینی و آیت الله خامنه‌ای بوده جایگاه ویژه‌ای یافت. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش قصد‌گرای اسکینر به دنبال پاسخ به این پرسش است که مفهوم انقلابی در بستر کدام زمینه‌های عملی و ایدئولوژیک متحول شده است؟ یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد، زمینه ایدئولوژیک این تحول را متون چپ مارکسیستی در قبل از انقلاب و سخنرانی‌های امام خمینی و آیت الله خامنه‌ای پس از انقلاب شکل داده و زمینه عملی آن، پیروزی انقلاب اسلامی از یک سو و سیاست‌های ضد مذهبی پهلوی از سوی دیگر بوده است.