نقش عوامل بینشی در « پیشرفتسیاسی» بر پایه نظام معرفتی قرآنکریم
نویسندگان
1 قرآن وعلوم انسانی، مجتمع آموزش عالی قرآن و حدیث، جامعه المصطفی العالمیه
2 استاد تــمام گروه عــلوم سیاــسی دانــشکده حــقوق و عــلوم سیاــسی، مجتمع آموزش عالی علوم انسانی، جامــعه المصطــفی العالمــیه،
doi
10.22034/ipr.2025.524977.2269چکیده
قرآن کریم به عنوان گنجینه سرشار از گزارههای خدشهناپذیر، با اصلاح بنیادهای بینشی، توانست عقبماندهترین جامعه را، به پیشرفتهترین تمدن انسانی بدل سازد. از اینرو، پرداختن به عوامل بینشی «پیشرفتسیاسی» از منظر قرآنکریم، ضرورتی انکارناپذیر در مسیر تمدنسازی اسلامی به شمار میرود. مسئله اصلی این پژوهش آن است که: عوامل بینشی مؤثر بر تحقق «پیشرفتسیاسی» از منظر قرآنکریم چیست؟. هدف این تحقیق، شناسایی و تحلیل این عوامل در چارچوب نظام رشدمحور قرآنکریم می-باشد. این مطالعه با رویکردی بنیادی-توسعه و با بهرهگیری از روش استنطاقی و تحلیل دادههای قرآنی به شیوه توصیفی و تحلیلی انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که قرآنکریم، پیششرط تحقق سامان سیاسی مطلوب را اصلاح نگرشها و باورهای جامعه میداند. بر این اساس؛ پذیرش نظری و عملی حاکمیت الهی، تعقل همراه با ایمان، و کسب بصیرت در پرتو معارف الهی، از مهمترین عوامل بینشی «پیشرفتسیاسی» در نگاه قرآنی است. بنابراین: قرآنکریم «پیشرفتسیاسی» را صرفاً محصول عوامل مادی نمیداند؛ بلکه آن را بر پایه رشد عقل، ایمان و پذیرش حاکمیت الهی در زمین استوار میسازد.
