الگوی مقاومت با تاکید بر آیات استقامت در قرآن

نویسندگان

1 دانش‎آموخته کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشگاه جامع امام حسین.

2 دانشیار مدیریت راهبردی و عضو هیئت‎علمی دانشگاه جامع امام حسین

doi
10.22034/ipr.2025.513030.2252
چکیده

استقامت از مفاهیم بنیادی قرآن است که دارای مفهومی چندبعدی است و نقش کلیدی در تثبیت ایمان، پایبندی به مسیر حق و مقابله با چالش‎ها دارد. هدف این تحقیق، ارائه یک الگوی ساختاریافته از مفهوم مقاومت در قرآن و شناسایی عناصر کلیدی آن است. این عناصر شامل شرایط علّی، شرایط مداخله‎گر، شرایط زمینه‎ای، راهبردها و پیامدها می‎شود. پژوهش به شیوه کیفی و با استفاده از روش داده ‎بنیاد صورت پذیرفته و داده‎ها از متن قرآن استخراج گردیده‎اند. سوره‎های منتخب شامل توبه، هود، فصلت، احقاف، جن، یونس، تکویر و شوری هستند. نتایج پژوهش نشان می‎دهد عوامل علی شامل یقین به وعده‎های الهی، اعتماد به خدا در سختی‎ها، ذکر و یاد خدا، پایبندی به اصول اخلاقی و مقاومت در برابر وسوسه‎ها هستند. از سوی دیگر، ناامیدی، دل‎بستگی به دنیا، ضعف اراده و ترس از قدرت‎های ظالم، ازجمله عوامل مداخله‎گری‎ هستند که می‎توانند مانع از استقامت شوند. همچنین، فقدان بصیرت در برابر فتنه‎‎ها و نداشتن آگاهی نسبت به تجارب گذشته، ازجمله شرایط زمینه‎ساز شکست مقاومت می‎باشند. در مقابل، راهبردهایی همچون ترویج عدالت اجتماعی، تقویت امنیت، مبارزه با ظلم، تحکیم ایمان و گسترش آگاهی، موجب افزایش استقامت می‎شوند. پیامدهای استقامت شامل رشد معنوی، دریافت یاری الهی، موفقیت اجتماعی و پاداش اخروی است.