الگوی مقاومت با تاکید بر آیات استقامت در قرآن
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد مدیریت دولتی، دانشگاه جامع امام حسین.
2 دانشیار مدیریت راهبردی و عضو هیئتعلمی دانشگاه جامع امام حسین
doi
10.22034/ipr.2025.513030.2252چکیده
استقامت از مفاهیم بنیادی قرآن است که دارای مفهومی چندبعدی است و نقش کلیدی در تثبیت ایمان، پایبندی به مسیر حق و مقابله با چالشها دارد. هدف این تحقیق، ارائه یک الگوی ساختاریافته از مفهوم مقاومت در قرآن و شناسایی عناصر کلیدی آن است. این عناصر شامل شرایط علّی، شرایط مداخلهگر، شرایط زمینهای، راهبردها و پیامدها میشود. پژوهش به شیوه کیفی و با استفاده از روش داده بنیاد صورت پذیرفته و دادهها از متن قرآن استخراج گردیدهاند. سورههای منتخب شامل توبه، هود، فصلت، احقاف، جن، یونس، تکویر و شوری هستند. نتایج پژوهش نشان میدهد عوامل علی شامل یقین به وعدههای الهی، اعتماد به خدا در سختیها، ذکر و یاد خدا، پایبندی به اصول اخلاقی و مقاومت در برابر وسوسهها هستند. از سوی دیگر، ناامیدی، دلبستگی به دنیا، ضعف اراده و ترس از قدرتهای ظالم، ازجمله عوامل مداخلهگری هستند که میتوانند مانع از استقامت شوند. همچنین، فقدان بصیرت در برابر فتنهها و نداشتن آگاهی نسبت به تجارب گذشته، ازجمله شرایط زمینهساز شکست مقاومت میباشند. در مقابل، راهبردهایی همچون ترویج عدالت اجتماعی، تقویت امنیت، مبارزه با ظلم، تحکیم ایمان و گسترش آگاهی، موجب افزایش استقامت میشوند. پیامدهای استقامت شامل رشد معنوی، دریافت یاری الهی، موفقیت اجتماعی و پاداش اخروی است.