فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کارگزاری از مؤلفه‎های نظام سیاسی اسلامی به شمار می‎رود و اشاره به مجموعه‎ای از عوامل انسانی دارد که در سطوح مختلف با اراده خود به تشکیل و تدبیر نظام سیاسی اقدام می‎کنند. ماهیت و گونه‎های کارگزاری از پرسش‎های مهمی هستند که این مقاله با تکیه‎بر الگوی ایرانی اسلامی پیشرفت پاسخ می‎دهد. جمع‎آوری داده‎ها بر پایه منابع کتابخانه‎ای و تجزیه‎وتحلیل آن‎ها با روش توصیفی-تحلیلی انجام شده است. یافته‎های این تحقیق به‎وضوح نشان می‎دهد که کارگزاری در نظام سیاسی اسلامی از مصادیق اعمال ربوبیت تشریعی به شمار می‎آید و مشروعیت مراتب مختلف آن ریشه در ولایت تکوینی و تشریعی الهی دارد. بر این اساس، شایسته‎محوری در انتخاب کارگزاران و نگرش قدسی به اعمال قدرت، از اقتضائات این بینش به شمار می‎آید. همچنین، از نتایج دیگر این پژوهش، شناسایی دو نوع کارگزاری در نظام سیاسی اسلامی است. نوع اول کارگزاری، به‎صورت مستقیم از سوی امام و تعدادی از نمایندگان شایسته ایشان انجام می‎شود. کارگزاری دوم، غیرمستقیم بوده و از طریق امت و نهادهای مردمی در بسترهایی نظیر مقبولیت نظام سیاسی، مشورت، ولایت‎پذیری فعالانه و نظارت تحقق می‎یابد. بدین ترتیب، تحقق مردم‎سالاری دینی به‎عنوان یکی از ثمرات جمع این دو نوع کارگزاری در نظام سیاسی اسلامی به شمار می‎آید.