مکانیسمها و پیامدهای سوگیری خوش بینی در تصمیمات حکمرانی از منظر قرآن کریم و نهج البلاغه
نویسندگان
1 دانشآموخته دکتری کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم.
doi
10.22034/ipr.2025.521816.2264چکیده
اصلاح سوگیریهای شناختی و سوگیری زدایی از تصمیمات حکمرانان بسیار مهم است؛ اما این اصلاحگری مستلزم شناسایی کامل آنها است. بر این اساس، این پژوهش با بررسی یکی از سوگیریهای شناختی یعنی سوگیری خوشبینی در تصمیمات حکمرانی اسلامی به این پرسش پاسخ میدهد که مکانیسمها و عوامل زمینهای سوگیری خوشبینی در تصمیمات حکمرانان مسلمان چیستاند و چه پیامدهایی دارند؟ ازاینروی، با بهرهگیری از رویکرد تطبیقی و روش مرور واقعگرایانه سوگیری خوشبینی در قرآن کریم و کتاب شریف نهجالبلاغه این نتایج به دست آمد که سوگیری خوشبینی هم در ساحت عقل نظری و هم در ساحت عقل عملی زمینه اختلال در تصمیمات حکمرانان را فراهم میآورد. ازاینرو مکانیسمها در راستای سوگیری یادشده منحصر در ضعف علمی نیست بلکه ضعف عملی در چارچوب آموزههای اسلامی در ایجاد سوگیری مذکور تأثیر بسزایی دارند که نشانۀ آن در عدالت و رفتار حکمرانان نمودار میشود که از سوی مردمان قابلشناسایی است.