تحلیل راهبردی مساله شیعه هراسی و راهبردهای مقابله با آن

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف دانشگاه علوم پزشکی استان تهران، کرج، ایران

doi
10.22034/ipr.2025.491125.2212
چکیده

با پیروزی انقلاب اسلامی ایران و ظهور گفتمان شیعه به‎عنوان اسلام سیاسی در تقابل با منافع برخی قدرت‎های جهانی و منطقه‎ای، سیاست شیعه‎هراسی مطرح گردید. با توجه به جمعیت قابل‎توجه شیعیان در جهان، ضرورت مقابله با این پدیده بیش‎ازپیش احساس می‎شد. بر این اساس مقاله حاضر درصدد پاسخگویی به این سؤال است که جهان تشیع در جهت مقابله با پدیده شیعه‎هراسی، دارای چه نقاط قوت، ضعف، تهدیدها و فرصت‎هایی بوده و چه راهبردهایی قابل ارائه است؟ بر اساس الگوی «swot» یافته‎های مقاله، نشان می‌دهد که جهان تشیع دارای نقاط قوت (توانایی الهام بخشی، وجود مؤلفه‎های دینی همسازگرا در شیعه، موقعیت ژئوپلیتیک جوامع شیعی)، نقاط ضعف (هویت‎های چندگانه قومیتی و ملیتی، وجود برخی گروه‎های افراطی)، فرصت‎ها (زمینه‎های متحد کننده، زمینه‎های مشترک فرهنگی، امکان مشارکت فعال شیعیان در عرصه‎های مختلف) و تهدیدها (هم‎افزایی مقابله نظام سلطه و برخی کشورهای منطقه با تشیع، ساختارهای تشدیدکننده هویت‎های شیعه‎ستیز) بوده و جهت مقابله با شیعه‎هراسی راهبردهای نظیر تأکید بر زمینه‎های متحدکننده جهان اسلام، بهره‎گیری از آموزه‎های همسازگرای شیعه، مقاومت در برابر نظام سلطه و هم‎پیمانان منطقه‎ای آن، تقویت دیپلماسی رسانه‎ای، حاشیه‎رانی گروه‎های افراطی شیعی و تقویت جریان‎های اسلامی معتدل قابل توجه است.