مقایسه جایگاه احزاب در نظام اسلامی و سکولار در فرایند قدرت‌یابی

نویسندگان

1 استادیار گروه انقلاب اسلامی دانشگاه معارف اسلامی قم، ایران.

2 دانشجوی دکتری انقلاب اسلامی دانشگاه معارف اسلامی، قم، ایران.

3 استاد علوم سیاسی موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی، قم، ایران.

4 استادیار گروه انقلاب اسلامی دانشگاه معارف اسلامی، قم. ایران

doi
10.22034/ipr.2025.471404.2180
چکیده

قدرت از غایات بنیادین احزاب سیاسی است و تفکیک قدرت از احزاب غیر‎ممکن به نظر می‎رسد؛ بااین‎حال جایگاه تحزب در فرایند قدرت‎یابی بین نظام اسلامی و نظام سکولار تفاوت اساسی دارد. به‎همین‎جهت پژوهش حاضر در‎صدد است با روش مقایسه‎ای به مقایسه جایگاه تحزب در نظام اسلامی و سکولار پرداخته، وجوه اشتراک و افتراق آن دو را در ساختار، اهداف و فرایند رقابت تحلیل نماید. یافته‎های پژوهش حاکی از آن است که اگرچه توجه به احزاب، تأکید بر ایدئولوژی مشترک، اعمال و اجرای قدرت ازجمله وجوه مشترک آن‎هاست، اما قدرت احزاب در نظام اسلامی بر‎خلاف نظام سکولار، ارزش ذاتی ندارد؛ لذا در فرایند قدرت‎یابی و رقابت به هر روشی متمسک نمی‎شوند و غایات عبودیت، رشد انسانی و مصالح عمومی، منافع حزبی را کنار می‎نهد. اگر دموکراسی، مقوم احزاب سکولار است، در‎عین‎حال مردم‎سالاری دینی و نظام ولایت‎ فقیه بر استحکام حزب در نظام اسلامی می‎افزاید و حزب زیر چتر ولایت فقیه معنا می‎یابد.