بازتعریف حکومتهای دیکتاتوری و آزاد بر مبنای شاخص های آزادی اعتراض سیاسی

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران.

doi
10.22034/ipr.2025.476707.2170
چکیده

در کشورهای مختلف، سطوح متفاوتی از آزادی‎های سیاسی در میان مردم وجود دارد. مهم‎ترین شاخص آزادی سیاسی، آزادی بیان، انتقاد و اعتراض است. برخی دولت‎ها نسبت به انتقادات و اعتراضات سیاسی داخلی، رویکرد انعطاف‎پذیرتری نشان می‎دهند و برخی با خشونت بیشتری اقدام به برخورد و سرکوب آن‎ها می‎کنند؛ که تحت عنوان «حکومت دیکتاتور» یا «حکومت آزاد» معرفی می‎شوند. آنچه حائز اهمیت است آن است که ملاک و معیار دقیقی جهت تشخیص، تمییز و طبقه‎بندی حکومت‎های دیکتاتور و آزاد وجود ندارد. کشورهای غربی از طریق سازمان‎ها و بنیادهای خاصی سالانه، کشورها را بر اساس استانداردهای سیاسی و ایدئولوژیک خود طبقه‎بندی می‎کنند و اغلب به‎صورت جانب‎دارانه، خود، کشورهای متحد و دوست خود را تحت عنوان «کشورهای آزاد» معرفی می‎کنند و دولت‎ها و کشورهای رقیب یا دشمن خود را تحت عنوان «کشورهای دیکتاتور» برچسب‎زنی و معرفی می‎کنند. این مقاله تلاش می‎کند روشی علمی، عملیاتی و غیر جانب‎دارانه برای حل این معضل ارائه کند. بدین منظور، شاخص‎گذاری و طبقه‎بندی کشورها بر اساس «محدوده انتقاد و اعتراض»، «دامنه انتقاد و اعتراض»، «نوع انتقاد و اعتراض» و «نوع برخورد و مواجهه با انتقاد و اعتراض» صورت پذیرفته است.