تحلیل تطبیقی عقود اسلامی در احداث اماکن دیپلماتیک غیر مسلمان در بلاد اسلامی از منظر فقهی
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آیت الله بروجردی، ایران، (نویسنده مسئول).
2 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران.
doi
10.22034/ipr.2025.461281.2139چکیده
فقهای اسلامی اصل ممنوعیت سکونت کفار در بلاد اسلامی را به اتفاق نظر قبول دارند. با این حال، اسباب (عقود) متعددی را برای اقامت و سکونت کفار در دارالاسلام به عنوان استثنای بر آن اصل برشمردهاند که البته همه آن عقود از آثار حقوقی یکسانی برخوردار نیستند. از طرف دیگر طبق حقوق بینالملل معاصر، اماکن دیپلماتیک از جانب کفار بهطور دائم در هر یک از کشورهای اسلامی احداث شدهاند. با توجه به آن اصل و این مقوله، ضرورت دارد مبنای حکمیِ این احداث بررسی شود؛ بههمینخاطر پرسش اصلی پژوهش این است که؛ «از منظر فقهی کدام یک از عقود اسلامی قابلیت اعطای مجوز احداث اماکن دیپلماتیک غیرمسلمان را در بلاد اسلامی میدهد» یافتههای پژوهش با بهرهگیری از روش توصیف و تحلیل متون فقهی مرتبط، گویای آن است که عقد امان بهعنوان یک ابزار حقوقی، امکان ایجاد فضایی امن و پایدار برای فعالیتهای دیپلماتیک در دارالاسلام را فراهم میآورد؛ با این حال، برای استفاده از عقد امان، رعایت سه شرط اساسی مصلحت، عدم مفسده و موقتی بودن الزامی است.