تحلیل تطبیقی عقود اسلامی در احداث اماکن دیپلماتیک غیر مسلمان در بلاد اسلامی از منظر فقهی

نویسندگان

1 استادیار گروه حقوق دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آیت الله بروجردی، ایران، (نویسنده مسئول).

2 دانشیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه آیت الله بروجردی، بروجرد، ایران.

doi
10.22034/ipr.2025.461281.2139
چکیده

فقهای اسلامی اصل ممنوعیت سکونت کفار در بلاد اسلامی را به اتفاق نظر قبول دارند. با این حال، اسباب (عقود) متعددی را برای اقامت و سکونت کفار در دارالاسلام به عنوان استثنای بر آن اصل برشمرده‎اند که البته همه آن عقود از آثار حقوقی یکسانی برخوردار نیستند. از طرف دیگر طبق حقوق بین‎الملل معاصر، اماکن دیپلماتیک از جانب کفار به‎طور دائم در هر یک از کشورهای اسلامی احداث شده‎اند. با توجه به آن اصل و این مقوله، ضرورت دارد مبنای حکمیِ این احداث بررسی شود؛ به‎همین‎خاطر پرسش اصلی پژوهش این است که؛ «از منظر فقهی کدام یک از عقود اسلامی قابلیت اعطای مجوز احداث اماکن دیپلماتیک غیرمسلمان را در بلاد اسلامی می‎دهد» یافته‎های پژوهش با بهره‎گیری از روش توصیف و تحلیل متون فقهی مرتبط، گویای آن است که عقد امان به‎عنوان یک ابزار حقوقی، امکان ایجاد فضایی امن و پایدار برای فعالیت‎های دیپلماتیک در دارالاسلام را فراهم می‎آورد؛ با این حال، برای استفاده از عقد امان، رعایت سه شرط اساسی مصلحت، عدم مفسده و موقتی بودن الزامی است.