ارزیابی تأثیر عوامل اقلیمی مؤثر بر کشت زعفران با استفاده از فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) موردمطالعه: دهستان‌های شهرستان رشتخوار

نویسندگان

1 استادیار گروه جغرافیا، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد سمنان

2 عضو هیت علمی و استادیار مرکز ملی اقلیم‌شناسی مشهد

3 دانشجوی کارشناسی ارشد جغرافیای طبیعی(اقلیم) دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت‌حیدریه

doi
10.22048/jsat.2014.6187
چکیده

مقاله حاضر، باهدف مشخص کردن معیارهای اقلیمی و شناخت رتبه عوامل مؤثر بر کشت زعفران و ارزیابی تأثیر آن در شهرستان رشتخوار از توابع استان خراسان رضوی انجام گردیده است. فرضیه اصلی تحقیق این است که شهرستان رشتخوار شرایط لازم، جهت کاشت و افزایش زیر کشت بردن، محصول زعفران را دارد و در طول تحقیق همواره این سؤال مدنظر بوده که کدام‌یک از عوامل اقلیمی تأثیر بیشتری بر کشت زعفران در شهرستان رشتخوار داشته است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بر پایه گردآوری داده‌های ایستگاه‌های هواشناسی منطقه و عملکرد زعفران در منطقه موردمطالعه، دریک دوره‌ی ده‌ساله است. در این تحقیق با در نظر گرفتن عوامل اقلیمی مؤثر بر کشت زراعی زعفران از روش تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و برای اولویت‌بندی نواحی روستایی دهستان‌های منطقه رشتخوار به منظور کشت اراضی استفاده‌شده است. فرایند تحقیق شامل گردآوری اطلاعات، محاسبات و تحلیل‌های آماری، ورود اطلاعات به نرم‌افزار Expert choice، خوشه‌بندی و ارزش‌گذاری معیارها و تلفیق اطلاعات بوده است. نتایج تحقیق نشان داد، در میان عوامل محیطی، بارش با ضریب (281/0) و دما با ضریب (137/0) بیشترین تأثیر را در کشت زعفران داشته‌اند. منابع آبی و تبخیر در این نظرسنجی نیز پایین‌ترین امتیاز را به خود اختصاص داده‌اند؛ و در میان دهستان‌های این شهرستان، دهستان حسین‌آباد شرایط مناسب‌تری جهت کشت زعفران دارد.