راهکارهای قرآن و سنت جهت نهادینه‌سازی اخلاق سیاست در روابط بین‌الملل

نویسندگان

1 استادیار گروه معارف اسلامی، واحد یادگار امام خمینی;، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرری، ایران

2 مربی گروه معارف اسلامی، واحد یادگار امام خمینی;، دانشگاه آزاد اسلامی، شهرری، ایران

doi
10.22034/ipr.2024.441456.2093
چکیده

کی از دغدغه‌های مهم اندیشه‌ پردازان سیاست در عصر مدرن، تبیین رابطه و حدود نفوذ اصول اخلاقی در صحنه عمل سیاسی و اقناع حکمرانان به رعایت این اصول در تصمیم‌گیری‌های سیاسی است. این پژوهش درصدد است با روش تحلیل مضمون آیات قرآن و سنت معصومان، راهکارهای نهادینه شدن قواعد اخلاقی در سیاست بین‌الملل را کشف و ارائه نماید. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد در اسلام برای نهادینه کردن ارزش‌های اخلاقی از راهکارهای معرفتی، عاطفی و رفتاری استفاده شده است. دعوت به توحید، رسالت، معادباوری، آگاهی‌بخشی ملّت‌ها ، تشویق به خردورزی، پرهیز از التقاط و پرهیز از شبهه‌پردازی، مهم‌ترین روش‌های معرفتی بوده، محبت و مهروزی، نرمش و خشونت بجا و کرامت انسانی، مهم‌ترین روش‌های عاطفی به شمار می‌روند و رفتار اخلاقی در جامعه، رفتارهای فرهنگی و اجتماعی و رفتارهای سیاسی، اقتصادی و نظامی ازجمله راهکار‌های رفتاری برای نهادینه‌سازی ارزش‌های اخلاقی در میان ملّت‌های مسلمان و غیرمسلمان هستند. نتیجه مقاله مطرح می‌سازد ازنظر اسلام افزون بر لزوم همسویی اهداف سیاسی با اخلاق و ارزش‌های اخلاقی در روابط بین‌الملل، ابزار اجرای اهداف سیاسی نیز باید ارزشی و اخلاقی باشند.