مطالعة تطبیقی «مسئولیت محض» در حقوق کیفری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه تهران
doi
چکیده
مسئولیتهای محض مواردی هستند که برای تحقق، به برخی از ارکان عادی مسئولیت نیازی ندارند. در حقوق کیفری هرگاه بینیاز از احراز رکن روانی جرم باشیم، با مسئولیتی محض مواجهیم. ماهیت چنین جرمی مبهم است و مصادیق آن نیز به گونهای منظم گردآوری نشده. همچنین، به معیاری برای تشخیص نیاز دارد و اقسام پراکندة آن، قواعدی عمومی میطلبد. با این حال در حقوق داخلی و خارجی میتوان مصادیقی از این جرائم را یافت. معیار تشخیص آنها را باید مجموعهای منعطف از سه معیار «ننگ»، «اهمیت»، و «ماهیت کیفری یا انضباطی» جرم دانست. چون همة مصادیق «جرائم محض» از یک قسم نیستند، باید قواعد عمومی آنها را دستهبندی کرد. در این زمینه، پنچ گروه از جرائم با اهداف و کارکردهای متفاوت قابل شناسایی است: جرائم مبتنی بر اتلاف؛ سبب اقوی از مباشر؛ فرض ابطالناپذیر تقصیر؛ فرض ابطالپذیر تقصیر؛ و جرائم رفتاری