نقش بسترهای اجتماعی گروه‌های تبلیغی در تقویت سرمایة اجتماعی

نویسندگان

1 گروه مدیریت، دانشکدة مدیریت و علوم انسانی، دانشگاه طلوع مهر، قم، ایران

2 گروه مدیریت، دانشکدة علوم اقتصادی و اداری، دانشگاه قم، قم، ایران

3 گروه مدیریت و آینده‌پژوهی، دانشکدة مدیریت و آینده‌پژوهی، دانشگاه بین‌المللی المصطفی(ص)، قم، ایران

doi
10.22059/jscm.2025.393615.2587
چکیده

امروزه یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های هر جامعه‌ای چاره‌اندیشی در خصوص افول سرمایة اجتماعی است. یکی از اثربخش‌ترین ظرفیت‌هایی که اتفاقاً در دسترس جامعة اسلامی قرار دارد ظرفیت گروه‌های تبلیغی است. این گروه‌ها ضمن اینکه ساختار و تشکیلات منظم و سازماندهی‌شده‌ای دارند از معایب بروکراسی‌های رایج و زائد مبرا هستند و در انجام فعالیت‌های تبلیغی چابکی لازم را دارند. بر این اساس هدف پژوهش حاضر شناسایی نقش ظرفیت‌های گروه‌های تبلیغی در تقویت سرمایة اجتماعی و ارائة الگوی بهبودیافته‌ای برای این امر است. روش پژوهش حاضر کیفی است و داده‌های مورد نیاز آن با ابزار مصاحبه و مطالعة کتابخانه‌ای گردآوری شده است. روش تجزیه و تحلیل داده‌ها نیز تحلیل مضمون و جامعة آماری خبرگان و صاحب‌نظران حوزة علوم اجتماعی، تبلیغ دینی، و مبلّغان بوده است. در بخش تحلیل مضمون 150 کد باز، 88 مضمون پایه، 22 مضمون سازمان‌دهنده (نقش)، و در نهایت 3 مؤلفة فراگیر سرمایة اجتماعی، یعنی اعتماد اجتماعی و انسجام اجتماعی و مشارکت اجتماعی، تولید شد. بر همین اساس چنانچه گروه‌های تبلیغی سه مقولة اعتماد، انسجام، و مشارکت را با توجه به ظرفیت‌های شایسته‌ای که در اختیار دارند ارتقا دهند سرمایة اجتماعی نیز تقویت می‌یابد. مهم‌ترین نوآوری اثر حاضر می‌تواند در استنطاق دلالت‌های حوزة سرمایة اجتماعی برای تبلیغ دین و در ساحت سازماندهی‌شده برای گروه‌های تبلیغی قلمداد شود.