تأملی در مدینۀ فاضلۀ اشراقی؛ بازخوانی ویژگی‎ها و ادله

نویسندگان

1 استادیارگروه الهیات (فلسفه)، دانشکده علوم انسانی و علوم ورزشی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران

2 استادیارگروه الهیات (فلسفه)، دانشکده علوم انسانی و علوم ورزشی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران

3 استادیارگروه الهیات (فلسفه)، دانشکده علوم انسانی و علوم ورزشی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران

doi
چکیده

مسئله­ اصلی این پژوهش مدینه­ فاضله­ اشراقی با تمرکز بر تشابه مناسبات و روابط در نظام نوری اشراقی و جامعه­ مدنی است. در این پژوهش - که از نوع تحقیقات کتابخانه­ای و اسنادی است و با توصیف و تحلیل منطقی داده­ها نگارش یافته است – با اقامه­ برخی از شواهد، تبیین می­‌شود که مدینه­ فاضله­ اشراقی حاصل تبعیت کامل جامعه­ انسانی از روابط و مناسبات موجود در نظام نوری است و در ادامه با برشمردن برخی از این مناسبات و تطبیق آن با جامعه­ مدنی تلاش شده است که لوازم مبانی فکری اشراقیون در عرصه­ نظام سیاسی به عنوان یافته­ های این پژوهش تبیین گردد. اگر چه همه­ حکمای اسلامی عالم طبیعت را – به عنوان معلول – تکویناً تابع عالم عقول می­ دانستند، اما این خصیصه­ فکری شیخ اشراق بود که با ترسیم روابط مختلف و متنوع در میان انوار قاهره توانست راهی برای تبعیتِ تشریعی جامعه­ انسانی از نظامِ نوری بیابد. روابطی که شیخ اشراق در میان انوار مجرده تبیین کرد – بر خلاف روابط تکوینی - به گونه­‌ای است که می­‌تواند به عنوان الگو قابل دسترسی باشد.