راهبرد‎های حاکمیت برای سیاستگذاری مطلوب فضای مجازی با هدف ارتقای سرمایة اجتماعی خانواده

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jscm.2025.389855.2566
چکیده

فضای مجازی به ‌مثابة زیست‏جهان دوم برای حیات انسانی سطح ارتباطات را به دو لایة موازی بدل کرده است. حاصل این توازی دوفضایی ‏شدن همة پدیده‏ها از جمله خانواده است. در این نوشتار سه رویکرد «ابزارگرایی»، «ذات‏گرایی»، «تعامل‏گرایی» در قلمرو ماهیت جهان مجازی با سه رویکرد «آزاداندیشی»، «اقتدارگرایی»، «اجتماع‏گرایی» در عرصة سیاستگذاری فضای مجازی در تقاطع قرار می‏گیرند. حاصل این تناظر سه گونة «تبعیت فناوری از تفکر انسانی»، «خودمداری فناوری»، «تعامل طرفینی فناوری و انسان» است. از دیگر سو جنبه‏های مهم خانواده در خصوص سرمایة اجتماعی در سه بعد ساختاری، شناختی، ارتباطی صورت‌بندی می‌شود. هدف پژوهش حاضر پاسخ به این سؤال است که سیاست‌های حاکمیت برای سیاستگذاری مطلوب فضای مجازی با هدف ارتقای سرمایة اجتماعی خانواده چیست؟ ازاین‌رو با استفاده از روش تحلیل محتوا مبتنی بر رویکرد کیفی و مراجعه به منابع مختلف از جمله کتاب‌ها، مقالات علمی، و گزارش‌های پژوهشی پاسخ این پرسش مورد بررسی قرار گرفته‌ است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد حاکمیت با اتخاذ سیاست‌هایی راهبردی مانند شناسایی و بازیابی نظام خانوادة دوفضایی، تقویت شناخت خانواده از فضای مجازی و حمایت از تولید محتوا توسط آن، و ... می‌تواند از فضای مجازی تولید فرصت کند و آن ‌را جهت ارتقای سرمایة اجتماعی خانواده به کار گیرد.