تحلیل تاثیر و پیامدهای دیپلماسی نهضتی در جهان اسلام و عرصه بین‏ الملل (با تمرکز بر گفتمان انقلاب اسلامی)

نویسندگان

1 دانشیار گروه ژئوپلتیک محور مقاومت، دانشکده مطالعات بین الملل، دانشگاه جامع امام حسین‌علیه السلام، تهران، ایران

2 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات دانشگاه جامع امام حسین علیه السلام، تهران، ایران

doi
چکیده

انقلاب اسلامی ایران یکی از انقلاب‏های بزرگ دنیا هست که، تاثیر زیادی در جهان اسلام و عرصه بین‏الملل گذاشته است. مقاله‏ی حاضر از میان تاثیرات مختلف و متغییرهای متنوع انقلاب اسلامی به تبیینِ نتایج «دیپلماسی نهضتی» پرداخته است. اگر چه از منظر مفهومی دیپلماسی نهضتی امروزه با اصطلاحات «مقاومت» و «بیداری اسلامی» در عرصه علمی و آکادمیک کاربرد زیادی پیدا کرده است؛ موضوع «دیپلماسی نهضتی» جدید بوده و نیاز به مطالعه و در خور تحقیق است. پیشینه دیپلماسی نهضتی به شکل‏گیری انقلاب اسلامی و ماهیت و مفهوم آن به نهضت انبیاء باز می‏گردد. در این مقاله دیپلماسی نهضتی مبتنی بر نظریه سیاست خارجی امام خمینی(ره) ارزیابی خواهد شد. پژوهش حاضر از نوع بنیادی – کیفی و روش، توصیفی- تحلیلی انجام شده است. سوال اصلی مقاله این است که نتایج و پیامدهای فراملی دیپلماسی نهضتی انقلاب اسلامی چه بوده و مصادیق آن کدامند؟ یافته‏های پژوهش نشان می‏دهد، مهمترین نتایج دیپلماسی نهضتی انقلاب اسلامی شامل؛ مفهوم مقاومت، توسعه ژئوپلتیک محور مقاومت، ماهیت بیداری اسلامی، سیاسی شدن اسلام و پیاده سازی اسلام ناب بوده است. در نتیجه دیپلماسی نهضتی متاثر از انقلاب اسلامی سبب شد عنصر اسلام و سیاست در قدرت و اجتماع با رویکرد نظری جدید بازتولید شده و تئوریزه شود. مهمترین پیامد آن در قالب تعامل فزاینده و تعامل گرایی ضد نظام سلطه بروز و ظهور یافته است.

کلیدواژه‌ها