اصول عدالت سیاسی در اندیشه امام خمینی(ره) و جان رالز

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشته علوم سیاسی، واحد سمنان، دانشگاه آزاد اسلامی، سمنان، ایران

2 دانشیار گروه سیاست، پژوهشکده نظام‎های سیاسی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، تهران، ایران

3 استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی، سمنان، ایران

doi
چکیده

این مقاله به بررسی مقایسه ‎ای اصول عدالت سیاسی از منظر امام خمینی  و جان رالز می‎ پردازد‎. پرسش اصلی بر محور همین دشواره از منظر امام و مقایسه آن با جان رالز است که به نقاط اشتراک یا افتراقی در عدالت، متمرکز می‎ باشد. داده‌‌های این پژوهش که بر اساس روش مقایسه‌‎ای دو اندیشمند شکل گرفته است، حکایت از آن دارد که اندیشه سیاسی امام خمینی به ‎مثابه منظومه‌ای معنایی متشکل از مجموعه نشانه‌‎های به هم‎پیوسته است که در نظام فکری توحید-عدالت سامان یافته است. در مفصل ‎بندی گفتمانی اندیشه سیاسی ایشان، دال مرکزی عدالت است که در هسته مرکزی اندیشه ایشان است و همه دال‎های دیگر بر گرد آن می‌‎چرخند. ظلم ‎ستیزی، استکبارستیزی، مردم ‎گرایی و دفاع از مستضعفان ازجمله اصول عدالت سیاسی ایشان است، این در حالی است که در اندیشه سیاسی رالز، آزادی در صدر می‌نشیند و دیگر ارزش ها ازجمله عدالت با نوع خوانش از آن، تحلیل می ‎شود، از دیگر سو، اصولی چون امنیت همگانی، مشارکت عمومی و حق گزینش برابر، پاسداری از حقوق سیاسی همگان، حق انتقاد و نظارت و آزادی اجتماعات و برخورد با نافرمانی مدنی به‎صورت مشترک در اندیشه امام خمینی و جان رالز وجود دارد، هرچند که اهداف نهایی هرکدام از این اصول متفاوت است.