توجیه و انکار مفهوم «حق» تأمّلی بر تضاد یا تعامل واقعیت و ارزش در نظام حقوقی

نویسندگان

1 استادیار حقوق دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

این پژوهش به دنبال آن است تا جایگاه و نقش «حق» را در نظام حقوقی و در رابطة با نظام حقوقی تبیین کند. آیا «حق» فراتر از نظام حقوقی است یا تنها در نظام حقوقی معنا می‌یابد و ارزش و توجیه خود را از قاعدﺓ حقوقی أخذ می‌کند؟ نبود آن یا نپذیرفتن آنچه تغییرات یا چه چالش‌هایی را در نظام حقوقی ایجاد می‌کند؟ چرا رویکردهای جامعه‌شناختی با آن مخالفند و آیا موفّق به ایجاد نظام حقوقی عادلانه شده‌اند؟ آیا رویکردهای متافیزیکی به حقوق که تنها بر عدالت متافیزیکی تأکید دارند، توانسته‌اند نظام حقوقی واقع‌گرایانه‌ای را ایجاد کنند؟ اگر حق به عنوان ارزش مطرح شود، آیا بدون تردید در تعارض با نگاه تجربی قرار گرفته و نظام حقوقی را از واقع‌گرایی دور می‌سازد؟ و آیا حذف ارزش از نظام حقوقی، نظام حقوقی را در ورطة واقع‌گرایی افراطی، به ویژه واقع‌گرایی دولتی قرار نمی‌دهد؟