تحلیل ابعادِ حقوقی و اقتصادی پول

نویسندگان

1 استاد، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران (نویسنده مسئول) abkarimi@ut.ac.ir

2 دانشجوی دکتری، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.48308/jlr.2025.226321.2133
چکیده

          امروزه، پول تشکیل‌دهنده موضوع بسیاری از تعهدات حقوقی است. همین امر، ضرورتِ بررسی ماهیت آن، برای فهم بهتر این بخش از تعهدات را بیش‌ازپیش نمایان می‌کند. به همین دلیل، این مقاله در کنار داشتن نگاهی نوین به کارکردهای اقتصادی پول از یک سو، و پیرایش و سامان‌ دادن به اوصاف حقوقی این ابزار پرکاربرد اجتماعی برای نخستین ‌بار ازسویی دیگر، به‌دنبال یافتن پاسخ این پرسش اصلی است که ماهیت پول چیست؟ در تحلیل ماهیت این نهاد چندوجهی، پژوهندگان تلاش کرده‌اند تا با بازگرداندن مفهوم طلب به این نهاد و واکاوی دیگر عناصر سازنده آن، از جمله ذمة قدرتمند بدهکار، جعل عرف و نهایتاً عنصر عدم قابلیت وصول، شالوده و زیربنایی برای مباحث بعدی در تبیین کارکردهای اقتصادی و اوصاف حقوقی آن، به‌دست آورند. این دیدگاه علاوه‌بر آنکه به‌سبب اعتباری‌ دانستن پول، بنیادی حقوقی برای نظریه خود ارائه می‌دهد، با نظر به توان اقتصادی بدهکار این تأسیس و احترام به پذیرش عمومی به‌عنوان عامل عینیت‌بخش به این مفهوم مجرد، از نقش و جایگاه دیگر علوم از جمله اقتصاد نیز در تحلیل این پدیده پیچیده بشری غافل نمانده ‌است. درنتیجه، در این مقاله، پس از بررسی ماهیت پول، کارکردهای اقتصادی و سپس اوصاف حقوقی آن مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند.