جایگـاه اخـلاق در تحلیل اقتصادی حقوق

نویسندگان

1 استادیار حقوق دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)

doi
چکیده

تحلیل اقتصادی حقوق نوعی روش‌شناسی تحلیلی و عمیق در قلمرو حقوق است که رویکرد فعلی صاحب‌نظران آن مبنی بر هدف بودن معیار کارایی از حیث اخلاقی قابل انتقاد است. در این مقاله که عمدتاً ناظر بر نقد نظریة اخلاقی نتیجه‌گرایی و بنابراین فایده‌گرایی و اقتصاد رفاه از حیث بی‌توجهی به ارزش‌های اخلاقی است ثابت شد که اخلاق را می‌توان در کنار اصل کارایی در مقام تحلیل اقتصادی حقوق لحاظ کرد. ایراد اخلاقی که به رویکرد تحلیل اقتصادی حقوق وجود دارد هم ناظر بر تحلیل اثباتی اقتصادی حقوق است و هم ناظر بر تحلیل هنجاری اقتصادی حقوق. بنابراین به نظر می‌رسد در تحلیل اقتصادی حقوق باید اخلاق را به مثابة قید لازم رویکرد نتیجه‌گرایانة تحلیل اقتصادی قرار داد به این معنا که قائل شد اصل کارایی در حقوق وسیله‌ای است برای تحقق عدالت.