بررسی سیاستهای مدیریت بحران در قرآن با محوریت «جنگ احد»
نویسندگان
1 استادیار گروه مدیریت اسلامی، پژوهشکده نظامهای اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه مدیریت، پژوهشکده علوم اجتماعی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران،
doi
چکیده
«بحران» همواره پدیدۀ شایعی در سازمانها و جوامع بوده و مدیریت بحران از اهمیت بالایی برخوردار است. دانش مدیریت از اواخر دهۀ 1970، بر ضرورت پیشبینی نظاممند و کسب آمادگی برای برخورد با بحرانی که حیات سازمانها و جوامع را تهدید میکند، پرداخته است. پرسش اصلی این نوشتار آن است که قرآن چه سیاستها یا راهکارهایی برای مدیریت بحران با محوریت «جنگ احد» ارائه کرده است. هدف ارائۀ سیاستهای مدیریت بحران با محوریت جنگ احد است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که قرآنکریم سیاستهایی را در مراحل قبل، حین و بعد از بحران ارائه میکند. این سیاستها عبارتاند از: تعیین محدوده بحران به روش مشورت، پیشگیری از فروپاشی نیروها و روحیهبخشی و امیدبخشی با یادآوری ولایت، نصرت و امداد الهی و نیز اصلاح باورهای نیروها، یادآوری تحقق وعدۀ نصرت الهی، یادآوری پاداشهای ارزشمند، دعوت به تداوم مقاومت، نوید پیروزی نهایی، ایجاد آرامش، بهسازی روحی و روانی با یادآوری مقایسهای میان رنجها، بخشش، تحلیل عوامل شکست و عبرتگیری. روش پژوهش، توصیفی و تحلیلی و استفاده از تفاسیر قرآن کریم است و برای دستیابی به الگوی طبقه بندیشده، از روش تحلیل مضمون هم استفاده می شود.