بررسی سیاست‎های مدیریت بحران در قرآن با محوریت «جنگ احد»

نویسندگان

1 استادیار گروه مدیریت اسلامی، پژوهشکده نظام‌های اسلامی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشۀ اسلامی، تهران، ایران

2 استادیار گروه مدیریت، پژوهشکده علوم اجتماعی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، قم، ایران،

doi
چکیده

«بحران» همواره پدیدۀ شایعی در سازمان‎ها و جوامع بوده و مدیریت بحران از اهمیت بالایی برخوردار است. دانش مدیریت از اواخر دهۀ 1970، بر ضرورت پیش‎بینی نظام‎مند و کسب آمادگی برای برخورد با بحرانی که حیات سازمان‎ها و جوامع را تهدید می‎کند، پرداخته است. پرسش اصلی این نوشتار آن است که قرآن چه سیاست‎ها یا راهکارهایی برای مدیریت بحران با محوریت «جنگ احد» ارائه کرده است. هدف ارائۀ سیاست‎های مدیریت بحران با محوریت جنگ احد است. یافته‎های پژوهش حاکی از آن است که قرآن‎کریم سیاست‎هایی را در مراحل قبل، حین و بعد از بحران ارائه می‎کند. این سیاست‎ها عبارت‎اند‍ از: تعیین محدوده بحران به روش مشورت، پیشگیری از فروپاشی نیروها و روحیه‎بخشی و امیدبخشی با یادآوری ولایت، نصرت و امداد الهی و نیز اصلاح باورهای نیروها، یادآوری تحقق وعدۀ نصرت الهی، یادآوری پاداش‎های ارزشمند، دعوت به تداوم مقاومت، نوید پیروزی نهایی، ایجاد آرامش، بهسازی روحی و روانی با یادآوری مقایسه‎ای میان رنج‎ها، بخشش، تحلیل عوامل شکست و عبرت‎گیری. روش پژوهش، توصیفی و تحلیلی و استفاده از تفاسیر قرآن‎ کریم است و برای دستیابی به الگوی طبقه ‎بندی‎شده، از روش تحلیل مضمون هم استفاده می ‎شود.

کلیدواژه‌ها