آسیب‎شناسی اجتماعی گرایش به طاغوت از دیدگاه قرآن‎کریم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رشتۀ الهیات گرایش علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

2 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآن‎کریم، دانشکدۀ علوم قرآنی اصفهان (دولت‎آباد) اصفهان، ایران

3 دانشیار گروه الهیات دانشکدۀ حقوق و علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران

doi
چکیده

از الزامات اساسی دسترسی به جامعۀ آرمانی قرآن، تحقق عینی ولایت ‎مداری در عرصۀ اجتماعی و اجتناب از ولایت طاغوت است. این پژوهش با عنوان «آسیب‎شناسی اجتماعی گرایش به طاغوت از دیدگاه قرآن» براساس روش تحلیل بحران توماس اسپریگنز، ضمن بررسی و درک جامع از مفهوم طاغوت، به ریشه‎یابی عوامل زمینه‎ساز، راه‎های برون‎ رفت از آن و ترسیم جامعۀ مطلوب از دیدگاه قرآن پرداخته ‎است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان می‎دهد منع گرایش به طاغوت همۀ ابعاد آن، اعم از طرح دوستی با کفار، هم‎رازگرفتن، بردن داوری و هم‎ صدایی با آنان را شامل می‎شود. در رهیافت قرآنی، گرایش جامعۀ ایمانی به طاغوت ریشه در عوامل اعتقادی ‎اخلاقی، مانند: جهل نسبت به برخی شئون الهی، ترس از طاغوت، سوءظن به ولی خدا، ضعف ایمان، تناسب و سنخیت روحی با طاغوت؛ و همچنین ریشه در عوامل سیاسی-‎اجتماعی، مانند: بی‎بصیرتی در دشمن‎شناسی، تأثیر جواذب دنیایی و فریبندۀ کافران در نفوس مؤمنان، و تبلیغات سوء طاغوت علیه جبهۀ حق دارد. از راه‎های برون‎ رفت از این آسیب می ‎توان در حوزۀ بینشی به تقویت بینش نسبت به شئون الهی، شناخت حقیقت ولی خدا و طاغوت و تبعات و پیامدهای دنیوی و اخروی گرایش به آن و در حوزۀ عملی به صبر و تقوا، توکل به خدا، و حرکت براساس رضای الهی اشاره کرد. همچنین، حفظ عزت و استقلال همه‎جانبه برای جامعۀ ایمانی برای نیل به حیات طیبه، جامعۀ مطلوب و آرمانی مدنظر قرآن است.