آسیبشناسی اجتماعی گرایش به طاغوت از دیدگاه قرآنکریم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشتۀ الهیات گرایش علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
2 استادیار دانشگاه علوم و معارف قرآنکریم، دانشکدۀ علوم قرآنی اصفهان (دولتآباد) اصفهان، ایران
3 دانشیار گروه الهیات دانشکدۀ حقوق و علوم انسانی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد اصفهان (خوراسگان)، اصفهان، ایران
doi
چکیده
از الزامات اساسی دسترسی به جامعۀ آرمانی قرآن، تحقق عینی ولایت مداری در عرصۀ اجتماعی و اجتناب از ولایت طاغوت است. این پژوهش با عنوان «آسیبشناسی اجتماعی گرایش به طاغوت از دیدگاه قرآن» براساس روش تحلیل بحران توماس اسپریگنز، ضمن بررسی و درک جامع از مفهوم طاغوت، به ریشهیابی عوامل زمینهساز، راههای برون رفت از آن و ترسیم جامعۀ مطلوب از دیدگاه قرآن پرداخته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان میدهد منع گرایش به طاغوت همۀ ابعاد آن، اعم از طرح دوستی با کفار، همرازگرفتن، بردن داوری و هم صدایی با آنان را شامل میشود. در رهیافت قرآنی، گرایش جامعۀ ایمانی به طاغوت ریشه در عوامل اعتقادی اخلاقی، مانند: جهل نسبت به برخی شئون الهی، ترس از طاغوت، سوءظن به ولی خدا، ضعف ایمان، تناسب و سنخیت روحی با طاغوت؛ و همچنین ریشه در عوامل سیاسی-اجتماعی، مانند: بیبصیرتی در دشمنشناسی، تأثیر جواذب دنیایی و فریبندۀ کافران در نفوس مؤمنان، و تبلیغات سوء طاغوت علیه جبهۀ حق دارد. از راههای برون رفت از این آسیب می توان در حوزۀ بینشی به تقویت بینش نسبت به شئون الهی، شناخت حقیقت ولی خدا و طاغوت و تبعات و پیامدهای دنیوی و اخروی گرایش به آن و در حوزۀ عملی به صبر و تقوا، توکل به خدا، و حرکت براساس رضای الهی اشاره کرد. همچنین، حفظ عزت و استقلال همهجانبه برای جامعۀ ایمانی برای نیل به حیات طیبه، جامعۀ مطلوب و آرمانی مدنظر قرآن است.