کُنش‌گران مولِّد امنیت متعالی از منظر نهج البلاغه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم و معارف نهج البلاغه، دانشکده علوم و معارف حدیث، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران

2 استادیار گروه علوم و معارف نهج البلاغه، دانشکده علوم و معارف حدیث، دانشگاه قرآن و حدیث، تهران، ایران

3 استاد گروه علوم سیاسی، دانشکده تمدن و مطالعات سیاسی، دانشگاه باقر العلوم، قم، ایران

doi
چکیده

شکل ‎گیری امنیت پایدار در ابعاد، سطوح و انواع آن در مکاتب گوناگون امنیتی در گرو مبانی خاص نظری و مؤلّفه ‎های تأثیرگذار است. ازجمله مؤلفه ‎های مؤثر در این مکاتب، کُنشگرانی هستند که وظیفه تولید امنیت و پاسداری از آن برای ایشان تعریف می‎ شود. هدف این مقاله شناسایی کنشگران امنیت در نهج ‎البلاغه با نگاهی فرازمانی و فرامکانی برای ایجاد نظامی مبتنی بر امنیت پایدار بوده و درصدد پاسخ به این پرسش است که «مجریان و کُنشگران تولید امنیت از دیدگاه امام‎ علی (ع)‎ در نهج ‎البلاغه چه کسانی هستند؟» این مقاله متأثر از رویکرد امنیت متعالی و با روش تحلیل محتوای کیفی، سامان یافته است. باتوجه‎به مبانی توحیدی امنیت در نگرش نظام عاقلانه و عادلانه علوی، عمده تفاوت کُنشگران مکتب امنیتی امام‎ علی (ع)، در رویکرد الهی و اصالت‎بخش به آخرت و درعینِ‎حال پذیرشِ تأمین امنیت دنیوی با مبانی، ارزش‎ها و گرایش‎های خاص خود است. در این نوع نگاه، خداوند به‎عنوان کُنشگر اصلی امنیت حاکمیت داشته و پیشوایان و رهروان هدایت همسو با هم در نظام امامت-امّت در کنار کنشگرانِ سازمانی و حاکمیتی در انواع گوناگون امنیت در جامعه توحیدی عهده‎دار ساخت فضای امنِ دنیایی-آخرتی هستند.

کلیدواژه‌ها