کُنشگران مولِّد امنیت متعالی از منظر نهج البلاغه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری علوم و معارف نهج البلاغه، دانشکده علوم و معارف حدیث، دانشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران
2 استادیار گروه علوم و معارف نهج البلاغه، دانشکده علوم و معارف حدیث، دانشگاه قرآن و حدیث، تهران، ایران
3 استاد گروه علوم سیاسی، دانشکده تمدن و مطالعات سیاسی، دانشگاه باقر العلوم، قم، ایران
doi
چکیده
شکل گیری امنیت پایدار در ابعاد، سطوح و انواع آن در مکاتب گوناگون امنیتی در گرو مبانی خاص نظری و مؤلّفه های تأثیرگذار است. ازجمله مؤلفه های مؤثر در این مکاتب، کُنشگرانی هستند که وظیفه تولید امنیت و پاسداری از آن برای ایشان تعریف می شود. هدف این مقاله شناسایی کنشگران امنیت در نهج البلاغه با نگاهی فرازمانی و فرامکانی برای ایجاد نظامی مبتنی بر امنیت پایدار بوده و درصدد پاسخ به این پرسش است که «مجریان و کُنشگران تولید امنیت از دیدگاه امام علی (ع) در نهج البلاغه چه کسانی هستند؟» این مقاله متأثر از رویکرد امنیت متعالی و با روش تحلیل محتوای کیفی، سامان یافته است. باتوجهبه مبانی توحیدی امنیت در نگرش نظام عاقلانه و عادلانه علوی، عمده تفاوت کُنشگران مکتب امنیتی امام علی (ع)، در رویکرد الهی و اصالتبخش به آخرت و درعینِحال پذیرشِ تأمین امنیت دنیوی با مبانی، ارزشها و گرایشهای خاص خود است. در این نوع نگاه، خداوند بهعنوان کُنشگر اصلی امنیت حاکمیت داشته و پیشوایان و رهروان هدایت همسو با هم در نظام امامت-امّت در کنار کنشگرانِ سازمانی و حاکمیتی در انواع گوناگون امنیت در جامعه توحیدی عهدهدار ساخت فضای امنِ دنیایی-آخرتی هستند.