اجرای اجباری عین تعهد و تقدم آن بر حق فسخ قرارداد

نویسندگان

1 هیئت علمی سابق دانشگاه تهران هیئت علمی فعلی در دانشگاه علوم و تحقیقات تهران

2 استادیار دانشگاه مفید

doi
چکیده

در حقوق قراردادها، بخصوص در عرصة حقوق تجارت و تجارت بین‌الملل، مهم‌ترین مسأله، اجرای به موقع تعهدات قراردادی است، لذا مهم‌ترین دغدغة تجّار و قانونگذاران هم، خلف وعدة تجّار است. از این روست که قواعد زیادی، در زمینة نقض قرارداد وضع شده‌است. تخلّف یک تاجر و نقض عهد او سبب می‌شود که سلسله‌ای از تجّار که به واسطة معاملات تجاری به هم پیوند خورده‌اند، نتوانند به عهد خود وفا کنند و در نتیجه، نظم عمومی اقتصادی جامعه بر هم می‌خورد. بر این اساس، در بسیاری از نظام‌‌های حقوقی سازوکار نظریة اجرای اجباری عین تعهد مقررشده‌است. به نظر می‌رسد، گر چه اجرای عین تعهد بعد از نقض آن، در پاره‌ای از موارد وفای به عقد است، ولی این تفسیر از اصل لزوم وفای به عقد چندان صحیح نیست، افزون برآن امروز نظریة اجرای اجباری عین تعهد کارآیی لازم را ندارد. بنابراین باید این اصل به « لزوم برآوردن انتظارات معقول و متعارف حین عقد» تفسیر شود و مختار بودن متعهد در انتخاب حق فسخ، اخذ خسارت و اجرای اجباری، جایگزین اجرای اجباری عین تعهد شود.