فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

استخراج و نظام­‌مند کردن آرای متفکران و رهبران اسلامی در باب «امنیت ملی و تهدید» بنابر خلاءها و نیازهای عمیق جوامع اسلامی، یک گام متعهدانه در مسیر برون­رفت از چالش­‌های موجود است. این مقاله در امتداد سنت «امنیت­‌پژوهی» و بر پایه روش تحقیق «توصیفی و تحلیلی» برای تبیین آرای دو طیف از فقها ـ فقهای متقدم و علمای معاصر ـ به ­ویژه حضرت امام خمینی (ره) و رهبر معظم انقلاب ـ اهتمام ورزیده است.داده­‌های پژوهش گویای آن است که گزاره­‌های امنیت ملی در دستگاه فکری رهبران دینی، در هر دوره­ای به­‌تبع انواع و ابعاد تهدیدات علیه قلمرو اسلامی و حیات مسلمین شکل گرفته­ است. از این رو، در رویکرد رهبران دینی، احکام و فتاوای مرتبط با «امنیت» بر اساس «تهدیدات علیه آن» پیش­رفته است که مهمترین عبارتند از:فقها و رهبران دینی در نگاهی اجماعی، مستند به کتاب، سنت، اجماع و عقل، «امنیت» را بر همه امور و شئون حکومتی، ارجح دانسته و در مرزبندی با مکاتب دیگر، آن را از حیطه انحصاری وظایف حاکمیت فراتر برده و افزون بر دولتمردان، آحاد مسلمین را در پروسه تأمین امنیت مکلّف و مسئول خوانده­اند.در منطق علمی و مبانی استدلالی فقها، «امنیت» واجد ­هر دو خصیصه و شأن حق و تکلیف است.تحت تأثیر شرایط دوران طولانی استعمار و سلطه­ جویی قدرت­ها در جهان اسلام، «گزاره­‌ها و عناصر درونی» گفتمان امنیتی رهبران انقلاب در تقابل با گفتمان توسعه­طلبی جهان غرب تکوین یافته است.