ماهیت و شاخص های حکمرانی در نظام سیاسی جمهوری اسلامی
نویسندگان
1 استادیار پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع)
doi
چکیده
اندیشمندان حکمرانی مطلوب در جایگاه یکی از شاخصهای توسعه از ربع قرن آخر قرن بیستم توجه کردند و برنامۀ توسعۀ سازمان ملل متحد نیز سبکی را با عنوان حکمرانی خوب مطرح نمود و برای آن شاخصهایی را تعیین کرد. برخی نویسندگان و صاحبنظران نیز از همین عنوان برای تبیین شاخصهای حکمرانی مطلوب در جمهوری اسلامی استفاده کردهاند، اما با توجه به مبانی حقوق اساسی و فلسفۀ سیاسی پذیرفتهشده در جمهوری اسلامی، که در قانون اساسی و دیدگاههای امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری موجود است، و تفاوت آن با مبانی لیبرالیستی برنامۀ توسعه، تعیین مدل حکمرانی مطلوب جمهوری اسلامی و شاخصهای آن مسئلهای اساسی است. بنابراین پرسش چنین است که حکمرانی در جمهوری اسلامی چه ماهیت و شاخصهای کلانی دارد؟ فرضیۀ این مقاله چنین است که حکمرانی در جمهوری اسلامی مصلحانه است. در پاسخ به سؤال تحقیق و اثبات فرضیه، از روش تحقیق کیفی و پارادایم تفسیری و بهرهبرداری از مبانی فلسفی از طریق فهم این مبانی و با استفاده از منابع اصلی جمهوری اسلامی، یعنی آیات و روایات و همچنین قانون اساسی و دیدگاههای امام خمینی(ره) و رهبری معظم استفاد کرده، ضمن اثبات فرضیه خود، به این نتیجه رسیدیم که حکمرانی در جمهوری اسلامی برخی شاخصهای مشترک با حکمرانی خوب و برخی شاخصهای اختصاصی دارد وضمناً بر دو رکن اساسی، امام و رهبری صالح و هدف اصلاحگری استوار است.