جایگاه حقوق مالکیت معنوی در نظام بینالمللی حقوق بشر
نویسندگان
1 دانشگاه مفید
2 دانشیار دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
افزایش اهمیت حقوق مالکیت معنوی در سالهای اخیر موجب طرح مسئله ارتباط این حقوق با حقوق بشر شده است. طرفداران حمایت قوی از مالکیت معنوی در تأیید موضع خود از گفتمان حقوق بشر سود میجویند. از سوی دیگر، نهادهای حقوق بشری که حمایت تشدیدیافته از مالکیت معنوی را متأثرکننده بهرهمندی از حقوق بشر میدانند معتقدند مالکیت معنوی را در قالب کنونی آن نمیتوان در زمرة حقوق بشر دانست. این مقاله سعی میکند به بررسی و تحلیل جایگاه حقوق مالکیت معنوی در نظام بینالمللی حقوق بشر بپردازد. حق بهرهمندی از حمایت از منافع اخلاقی و مادی ناشی از تولید علمی، ادبی یا هنری در اعلامیه جهانی حقوق بشر و میثاق بینالمللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به رسمیت شناخته شده اما این حق، چنان که باید مورد توجه قرار نگرفته و ابعاد مختلف آن بررسی نشده است. مقاله حاضر با تحلیل اعلامیه و میثاق در صدد اثبات این دیدگاه است که مالکیت معنوی حقی بشری است و دولتها تعهداتی در حمایت از آن بر دوش دارند. اما قلمرو حمایت از مالکیت معنوی باید با عنایت به سایر حقهای بشری ترسیم شود.