«تروریسم» از دیدگاه حقوق بین‌الملل با تأکید بر حادثة 11 سپتامبر 2001

نویسندگان

1 استادیار حقوق دانشگاه اصفهان

doi
چکیده

اعمال و روش‌های تروریستی نقض آشکار اصول و مقاصد سازمان ملل متّحد تلقی می‌شود و تهدیدی جدّی علیه صلح و امنیت بین­المللی است. با این حال هنوز در جامعه جهانی در مورد تعریف تروریسم اجماع وجود ندارد. بدون وجود تعریفی جامع و جهانی از این جرم، نمی‌توان به یک نظام دائمی و منسجم جلوگیری از تروریسم دست یافت. به ‌رغم کاستی‌ها، نتایج مبارزه با تروریسم چشمگیر است. تاکنون بیش از ده کنوانسیون برای جلوگیری و سرکوب اعمال مختلف تروریستی به تصویب کشورها رسیده است و مجموعه­ای از اسناد بین­المللی وجود دارد که مطابق با آنها دولت­ها متعهد به مبارزه با تروریسم هستند. از جمله این اسناد می­توان به کنوانسیون مبارزه با تأمین مالی تروریسم 1999 و قطعنامة الزام­آور شماره 1373 مورخ 28 سپتامبر 2001 شورای امنیت اشاره کرد. شورا با تصمیمات خود تاکنون حوزة کنوانسیون‌های یاد شده را توسعه داده است. به رغم این‌که حقوق بین­الملل کیفری تعهدات متعددی را بر کشورها تحمیل می­کند در این زمینه هنوز جای پیشرفت زیادی وجود دارد. از یک طرف مبارزه با تروریسم نباید سبب نقض آزادی‌های مدنی افراد شود و از طرف دیگر، آزادی‌های مذکور نباید به نحوی تفسیر شوند که کلیة اقدامات امنیتی بین­المللی ضد تروریستی را متوقف نمایند. انجام اصلاحات در حقوق داخلی و قوانین بین­المللی برای پاسخ‌گو نمودن بیشتر آنها در مقابل چالش­های جدید، بدون آن‌که ماهیت حقوق و حکومت قانون خدشه­دار گردد، در توسعه سازندة جنبش بین­المللی ضد تروریسم مؤثر است. منطبق ساختن قوانین داخلی کشورها با کنوانسیون‌ها و پروتکل­های بین­المللی و پیوستن تمامی کشورها به آنها، بالا بردن سطح آگاهی مردم در مورد تروریسم و مبارزه با آن و سرکوب جرایم مرتبط با تروریسم، از اقدامات ضروری است که باید صورت گیرد.