طلاق حرجی و نقد آرای محاکم در این زمینه

نویسندگان

1 استادیار دانشکده حقوق، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار حقوق خصوصی دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

doi
چکیده

با اصلاح ماده 1130 قانون مدنی در سال­های 61 و 70 و تعیین ضابطه‌ای عام برای تقاضای طلاق توسط زوجه در صورت عسر و حرج و مشخص کردن پنج مورد به عنوان برخی از مصادیق آن در تبصره الحاقی سال 81، اکنون موارد درخواست طلاق به دلیل عسر و حرج توسعه یافته است. قانون گذار عسر و حرج را به وجود آمدن وضعیتی تعریف می‌کند که ادامه زندگی را برای زوجه با مشقت همراه ساخته و تحمل آن را مشکل سازد، و احراز آن را توسط دادگاه لازم می‌داند. در چنین مواردی، دادگاه ابتدا شوهر را اجبار به طلاق می‌نماید و در صورتی که اجبار میسر نباشد زوجه به اذن حاکم شرع طلاق داده می‌شود. بررسی رویه قضایی نشان می‌دهد که از موارد مندرج در تبصره الحاقی سوء ‌رفتار مستمر زوج و ضرب و شتم زوجه، بیشترین سبب برای تقاضای طلاق بوده است. در این نوشته ضمن ارائه مفاهیم و مبانی فقهی و قانونی، تعدادی از آرای دیوان عالی کشور که در نقض یا ابرام آرای محاکم تجدید نظر صادر شده است، بررسی و تجزیه و تحلیل می‌شود.