مضامین و قضایای بنیادین سیاست و مدیریت جهادی امیرالمؤمنین در نهجالبلاغه
نویسندگان
1 استاد گروه مدیریت بازرگانی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی
2 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی
3 مدرس حوزه علمیه قم
4 دانشجوی دکتری دانشکده مدیریت و حسابداری دانشگاه علامه طباطبایی
doi
چکیده
مدیریت جهادی کلیدواژهای نوظهور در دانش سازمان و مدیریت است که در مدتزمان کوتاهی، توجه صاحبنظران بسیاری را به خود جلب کرده است. ازآنجاکه این مفهوم ریشه در فرهنگ اسلامی دارد، میتواند زمینۀ انتقال ظرفیتهای موجود در پدیده «جهاد» بهعنوان یک پدیدۀ ریشهدار ایدئولوژیک را در فضای سازمان و مدیریت و نیز مدیریت سیاسی جامعۀ اسلامی فراهم کند. این سؤال مطرح است که باتوجهبه در دسترس بودن نهجالبلاغه بهعنوان مهمترین منبع دسترسی به بیانات امیرالمؤمنین خصوصاً در دوران حاکمیت ایشان بر جامعه، آیا میتوان مضامین و قضایای بنیادین مرتبط با سیاست و مدیریت جهادی ایشان را استخراج کرد. لذا هدف از این پژوهش، به دست آوردن مضامین و قضایای بنیادین سیاست و مدیریت جهادی در سیره و سخنان امیرالمؤمنین در نهجالبلاغه است تا بتواند معیاری فرازمانی و فرامکانی ارائه کند. در این پژوهش با استفاده از استراتژی پژوهش «مطالعه موردی» و ذیل آن، با بهکارگیری روش «تحلیل مضمون»، با استفاده از نرمافزار تحلیل کیفی مکس کیودا، تمام متن نهجالبلاغه در قالب 5255 کُد و در ده سطح تحلیل شد. یافتههای این پژوهش، مضامین شکلگرفتهای در سطوح دهگانه هستند که ذیل سه بُعد «محیط امیرالمؤمنین»، «ویژگیهای ایشان» و «نظام سیاست و مدیریت جهادی» طبقهبندی شدند و شبکه مضامین منسجمی حول این موضوع به دست آمد. همچنین بیستونه قضیه بنیادین توصیفی مبتنی بر این شبکه به دست آمد. بهعنوان نتیجه نهایی پژوهش دادههای بهدستآمده از شبکه مضامین و قضایای بیستونهگانه مبتنی بر آن در قالب سه بُعد، ده مؤلفه و سیودو شاخص بازآرایی شدند.