الگوی پیشرفت سیاسی جامعه مبتنی بر نظام جامع آموزه‎های قرآن کریم (تبیین مبانی، شاخص‎ها و اندیشۀ حاکم بر الگو)

نویسندگان

1 پژوهشگر پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع) و دانشجوی دکتری دانشگاه آزاد، واحد علوم و تحقیقات تهران

2 کارشناس ارشد رشته تفسیر دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

3 پژوهشگر پژوهشگاه امام صادق علیه السلام و مدرّس حوزه علمیه قم

doi
چکیده

الگوهای توسعه و پیشرفت به‎مثابه نرم‎افزار و پیش‎رانه‎های نظری تمدنی‎اند که هریک مبتنی بر مبانی و نظام اندیشه‎ای خودویژۀ ادیان و مکاتب بشری برای پاسخ به یکی از فرانیازهای اصیل انسانی، یعنی خواهان رشد و پیشرفت طرح و ارائه شده‎اند. الگوهای یادشده، خود از زیرالگوهایی در تمام ابعاد زیست فردی و اجتماعی انسان ازجمله الگوی پیشرفت سیاسی جامعه سامان یافته‎اند. دستیابی به الگوی پیشرفت سیاسی جامعه مبتنی بر نظام اندیشه‎ای رشدمحور قرآن کریم به‎عنوان کامل‎ترین کتاب آسمانی مصون از تحریف، هدف اصلی این نوشتار است. اکنون این سؤال مطرح است که قرآن کریم در راستای رشد و پیشرفت سیاسی جامعه، چه الگویی را معرفی می‎کند؟ روش پژوهش در ترسیم الگو و مؤلفه‎های آن، تحلیل محتوای کیفی با رویکرد قیاسی است و در کشف و تبیین اجزای مؤلفه‎های الگو، به‎ترتیب از تحلیل محتوای کیفی با رویکرد استقرایی و توصیف و تحلیل بهره می‎برد. یافته‎های پژوهش حاضر نشان می‎دهد که مبتنی بر اندیشۀ رشد قرآنی، جهت‎گیری مطلوب سیاسی جامعۀ انسانی تک‎بُعدی و یک‎جانبه‎نگر نیست، بلکه با رویکردی معناگرا و جامع، در ساحات دوگانه زیست مادی و معنوی و در بستر سیر عبودیت الهی به سمت غایت رشد آن (قرب الهی) سامان می‎یابد.