قراردادهای سرمایه‌گذاری در حوزة انرژی

نویسندگان

1 گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه حقوق خصوصی، دانشکدة حقوق، دانشکدگان فارابی، تهران، ایران

doi
10.22059/jolt.2025.388693.1007362
چکیده

در قانون تشویق و حمایت سرمایه‌گذاری خارجی ایران، دو روش برای سرمایه‌گذاری خارجی پیش‌بینی شده است: روش مستقیم و روش قراردادی. در روش اول، سرمایه‌گذار بدون نیاز به انعقاد قرارداد خاص با نهادهای دولتی، با کسب مجوزهای لازم، اقدام به سرمایه‌گذاری می‌کند؛ ولی در روش دوم، سرمایه‌گذاری از طریق قراردادی بین سرمایه‌گذار و یکی از سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی انجام می‌شود که در آن شرایط حقوق و تعهدات طرفین مشخص می‌شود. این مقاله در ابتدا دلایل تمرکز بر سرمایه‌گذاری در حوزة انرژی به روش قراردادی را بررسی و چالش‌ها و محدودیت‌های آن را تبیین می‌کند. همچنین، تأثیر مادة 12 قانون رفع موانع تولید رقابت‌پذیر به‌ عنوان یک ابزار قانونی برای تسهیل سرمایه‌گذاری‌ به روش قراردادی در بخش انرژی مورد تحلیل قرار می‌گیرد. در ادامه، برخی از مهم‌ترین قراردادهای سرمایه‌گذاری در انرژی شامل قراردادهای بالادستی نفت و گاز، مشارکت‌های عمومی‌ـ خصوصی، و قراردادهای خرید تضمینی و تبدیل انرژی بررسی می‌شود. در نهایت، مقاله پیشنهاد می‌کند که برای جذب بیشتر سرمایه‌گذاری‌های خارجی و ارتقای کیفیت پروژه‌های انرژی شرایط برای سرمایه‌گذاری مستقیم فراهم شود و فرایندهای قراردادی به ‌طور شفاف‌تر و متوازن‌تری طراحی شوند تا انگیزه‌های بخش خصوصی برای مشارکت در این پروژه‌ها تقویت شود.