گسترۀ منافع ملی در دولت اسلامی با تأکید بر سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی موسسه امام خمینی (ره)

doi
چکیده

باورها و اعتقادات مشترک، ظرفیتها و فرصت‎ها و همچنین، محدودیت‌ها و چالش‌ها، عناصر تعیین‌کنندۀ منافع ملی کشورها هستند. باتوجه‌به اینکه منافع ملی از مفاهیم نوپدید در عرصۀ سیاست خارجی دولت‌هاست، این سؤالات مطرح است  که آیا می‌توان در دولت اسلامی از منافع ملی سخن گفت؟ چنانچه پاسخ مثبت است، گسترۀ آن تا کجاست؟ در ترسیم منافع ملی نظام جمهوری اسلامی، چگونه ابعاد فراملی مسئولیت‌های دولت اسلامی، مورد توجه قرار گرفته است؟ با بهره‌گیری از منابع اسلامی و همچنین به‌شیوۀ تحلیلی-‌اجتهادی، به دست آمد که می‌توان، به‌رغم رسالت جهانی و منطقه‌ای دولت اسلامی، از منافع ملی در آن سخن گفت؛ اما منافع ملی با منافع اسلامی و بشری در هم تنیده است و قابل انفکاک نیست. در چنین وضعیتی، منافع ملی دولت اسلامی، محدود به منطقۀ جغرافیایی خاصّ نخواهد گردید و به‌تبع جهانی بودن رسالت دولت اسلامی، منافع ملی نیز گسترۀ جهانی می‌یابد. قانون اساسی و همچنین، بیانات و سیرۀ عملی رهبران نظام جمهوری اسلامی، حاکی‌از آن است که مسئولیت‌های فراملی دولت اسلامی، در ترسیم منافع ملی جمهوری اسلامی، مورد توجه قرار گرفته و مصالح بشری و اسلامی، جزء لاینفک منافع ملی نظام جمهوری اسلامی قلمداد شده است.