فرایند دولتسازی نبوی در نخستین سورۀ مدنی بقره براساس تفسیر تنزیلی
نویسندگان
1 دانشیار علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم قم
2 عضو هیأت علمی دانشگاه پیام نور
doi
چکیده
ابهام در فرایند دولتسازی نبویr، مسئلۀ اصلی این مقاله است. بنابراین، چگونگی فرایند دولتسازی نبویr، پرسش اصلی آن است. گمان ما آن است: سورۀ بقره، بهمثابۀ اولین سورۀ مدنی، میتواند به این پرسش پاسخ دهد. اهمیت این سوره، بهدلیل اولویتبندی و ارائۀ تدریجی مسائل مهم در فرایند دولتسازی در سالهای آغازین تأسیس دولت نبویr است؛ زیرا سورۀ بقره، بهعنوان اولین سورۀ مدنی، نقش مهمی در فرایند تأسیس دولت اسلامی پیامبرr دارد.غرض ما را از ارائۀ فرایند دولتسازی نبویr، بهمنظور کاربست آن در دولتهای تأسیسی جدید اسلامی است. برای رفع ابهام و پاسخ به این پرسش، از چهارچوب تفسیر تنزیلی موضوعی که مبتنی بر تفسیر براساس سیر نزول آیات قرآن است، بهره گرفتهایم. براساس مطالعه صورتگرفته، یافتههای تحقیق برای فرایند دولتسازی نبوی در سورۀ بقره عبارتاند از: تبیین شاخصههای جامعۀ نوبنیاد مؤمنان، چگونگی رویارویی با گفتمان معارض نفاق و یهود بهعنوان اپوزیسیون داخلی، نمادسازی دولت نبویr براساس تغییر قبله از بیتالمقدس به مسجدالحرام در تمایز با یهود، تأکید بر امت وسط بهعنوان نماد امتسازی، تبیین قانون دولت اسلامی و تشریع پارهای از قوانین و بیان احکام جهاد.
