بررسى مداخله بشر دوستانه از منظر اخلاق
نویسندگان
1 دانشیار گروه حقوق دانشگاه مفید
doi
چکیده
مداخله بشردوستانه در مفهوم کلاسیک، به مداخله یک جانبه یک یا چند دولت در امور داخلى دولت دیگر، با توسل به زور و بنا به اهداف و مقاصد بشر دوستانه تعریف شده است. در مورد مداخله بشردوستانه، پرسشهاى فراونى مطرح است: آیا اساسا مداخله انساندوستانه، مطابق مقررات حقوق بین الملل جایز است یا نه؟ اعتبار حقوقى چنین مداخلهاى چگونه اثبات مىشود؟ آیا مستند جواز، منشور ملل متحد است یا عرف بین المللى و عملکرد دولتها؟ میان مداخله، خودیارى و دفاع مشروع چه تفاوتى وجود دارد؟ شرایط جواز کدامند؟ مراد از نقض فاحش حقوق بشر چیست؟ و مانند این گونه پرسشها؛ ولى یک پرسش اساسى وجود دارد که محور این مقاله محسوب مىشود: آیا مداخله بشر دوستانه اخلاقا موجه است؟ برپایه کدام نظریه اخلاقى مىتوان مداخله بشر دوستانه را توجیه نمود؟ مسلم است که دولتها در برابر نقض حقوق بنیادین بشر مسؤولیت اخلاقى دارند. بى تردید هر گاه حقوق بشر بطور سیستماتیک، فاحش و در سطح گسترده نقض شود، به گونهاى که وجدان بشریت را متأثر سازد، سکوت جامعه جهانى از لحاظ اخلاقى و انسانى موجه نیست. در این مقاله ضمن بررسى مبانى اخلاقى این تکلیف، حدود و قلمرو جواز مداخله و شرایط اخلاقى بودن آن بحث و بررسى مىشود
