تعهدات دولتها به حفاظت از محیط زیست دریایی در برابر تغییرات اقلیمی: واکاوی نظریه مشورتی دیوان بین المللی حقوق دریاها
نویسندگان
1 دکتری، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 استادیار، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران (نویسنده مسئول). ma.rashidi@shahed.ac.ir
doi
10.48308/jlr.2024.236198.2762چکیده
صدور نظر مشورتی دیوان بینالمللی حقوق دریاها در 21 می 2024، نقطهعطفی در رابطه با تعهدات دولتها برای حمایت و حفاظت از محیطزیست دریایی در برابر تغییرات اقلیمی قلمداد میشود. در این نظر، مهمترین مرجع قضایی در حوزه حقوق دریاها، اقدام به تفسیر مفاد کنوانسیون حقوق دریاها 1982 در راستای مقابله با تغییرات اقلیمی کرد. لذا، سؤال اصلی این پژوهش آن است که از نظر ایتلوس، تعهدات دولتها در حقوق بینالملل برای مقابله با آثار زیانبار تغییرات اقلیمی در پهنههای دریایی چیست؟ نتایج این نوشتار، که با روش توصیفی- تحلیلی و با تکیهبر منابع کتابخانهای فراهم آمده، نشان میدهد، اگرچه کنوانسیون حقوق دریاها تعهداتی را در رابطه با مقابله با تغییرات اقلیمی و رفع آثار زیانبار آن مقرر نداشته است، دیوان، با تفسیری تکاملی، میان دو تعهد مندرج در این سند، یعنی تعهد به پیشگیری، کنترل و مقابله با آلودگی دریایی و همچنین تعهد به حفظ محیطزیست دریایی از یک سو و مقابله با تغییرات اقلیمی ازسویی دیگر، پیوند برقرار کرده است. همچنین دیوان، معیار مراقبت مقتضی سختگیرانه را بهعنوان شاخصی برای اجرای تعهدات مذکور درنظر آورده که به معنی ایجاد یک سیستم ملی برای قانونگذاری، اجرا و تضمین انجام فعالیتهای مقابلهای با تغییرات اقلیمی است.
